Powoli zbliża się premiera kolejnej gry na 2d20. Pierwsze wersje dwóch głównych podręczników wylądowały już na dyskach wspierających i choć twórcy gry nadal zbierają opinie i poprawiają niedoróbki, to już możemy zapoznać się z grywalną wersją systemu i zabrać naszych graczy do antycznego świata pełnego tajemnic i potworów rodem z mitów Cthulhu. Poniższy tekst to tylko rzut oka, bo z pełnoprawną recenzją poczekam, aż papierowe wersje podręczników pojawią się na mojej półce.
Chciałem jednak podzielić się z wami moimi przemyśleniami na temat samego settingu, zmian w mechanice i ogólnego wrażenia, jakie mam po lekturze i ograniu kilkunastu już sesji w starożytnym Rzymie.
Przed wami rzut oka na “Cohors Cthulhu”

“Cohors Cthulhu“ to nowa (ufundowana w 2023 r., a wydana w 2024 r.) gra na mechanice 2d20. Korzysta ona z tego samego settingu co “Achtung! Cthulhu”, jednak, jak łatwo się domyślić, osadzona jest osiemnaście wieków wcześniej, w czasach świetności Imperium Rzymskiego. “Cohors Cthulhu” korzysta z mitologii stworzonej przez Howarda Philipsa Lovecrafta, ale jest to świat miejscami zupełnie inny niż ten, który znajdziemy w “Zewie Cthulhu”.
Bazowo gramy w “Cohorsy” w konwencji przygodowo-historycznej z elementami survival horroru i weirdowego sandalpunka (który to zyskuje na znaczeniu wraz ze wzrostem potęgi postaci).

Kilka słów o świecie

Autorzy “Cohors Cthulhu” osadzili grę w połowie drugiego wieku, w trakcie panowania Marka Aureliusza, czyli pod koniec Okresu Pięciu Dobrych Cesarzy. Za “punkt zero” dla większości kampanii wybrany został rok 165. (918 ab ubre condita), czyli sama końcówka wojny partyjskiej, rok przed wybuchem ruchawek na granicy germańskiej, które przerodzą się w pierwszą Wojnę Markomańską. Jednocześnie jest to początek Zarazy Antoninów (prawdopodobnie ospy), która w ciągu następnych dekad zabije dziesiątą część ludności Imperium i przetrąci kark legionom. Choroba ta, zdaniem niektórych historyków, była dla Rzymu przełomem, tragedią, po której nigdy się nie odbudował. To końcówka Złotej Ery, wszak po Marku Aureliuszu na tronie zasiądzie Kommudus, a na horyzoncie majaczy już Kryzys Trzeciego Wieku. Typowy okres “za pięć dwunasta”, gdzie jeszcze wszystko działa całkiem nieźle, ale już pojawiają się symptomy problemów. Mamy tu wiele miejsc, w których bardzo ładnie możemy pomieszać historię, mity i nasze własne pomysły.
“Cohors Cthulhu” bardzo mocno (przynajmniej w podręcznikach podstawowych) eksploruje konflikt rzymsko-germański i osadza pierwszy rzut gotowców w wymyślonym na potrzeby gry miasteczku Laurium. Znajduje się ono nad rzeką Lippe w prowincji Germania Inferior. Miasteczko jest spore (ma około 3000 mieszkańców) i jest niezłą bazą wypadową dla drużyny. Jest tam fort (w nim kilkuset żołnierzy, głównie auxilia i legionistów z Legio I Minerva) i sporo innych udogodnień.
Opis settingu w części historycznej jest w podręczniku całkiem przyzwoity, choć dość uproszczony. Wystarczający, by z grubsza poznać realia i, jeżeli nie chcemy się zagłębiać w zbyt mocno świat starożytny i chcemy grać tylko RPGa w “rzymskim kostiumie” i to najlepiej w okolicach Laurium. Czyli generalnie odpowiedni dla większości graczy. Cała reszta musi sięgać do źródeł zewnętrznych.
Pod względem “mitycznym” gra opowiada o Ukrytej Wojnie (Hidden War), która toczy się między różnymi frakcjami. W przeciwieństwie do “Achtunga” nie mamy tu jednoznacznego podziału stron i raczej wszyscy gryzą się ze wszystkimi. W dużym uproszczeniu możemy wyróżnić w grze cztery główne frakcje i całe mrowie pomniejszych. Mamy więc Temperari (czyli zwolenników hyperborejskiej kapłanki i czarodziejki Maeren, której celem jest wykucie z ludzi broni przeciwko Bogom Zewnętrznym), Palce Jutrzenki (grupę zebraną wokół atlantki Iovity, której celem jest zbieranie wiedzy i walka z kultystami i istotami z mitów), Kult Mormo (czyli wyznawców Czarnej Kozy z Borów, najbardziej aktywnego w tym okresie Bóstwa Zewnętrznego) oraz wypaczonych Atlantów i ich pachołków. Ostatnia z frakcji nie jest jednorodna i jest to raczej grupa kultów zebranych wokół ocaleńców z upadłego miasta. Poszczególni Atlanci czasem wchodzą ze sobą w sojusze, czasem łączą siły z innymi frakcjami, ale głównie są szalonymi zabawkami w rękach różnych Zewnętrznych Bóstw. Poza tą czwórką mamy też różne społeczeństwa istot z mitów (na przykład Istoty z Głębin lub Mi-go), kulty różnych “cthulhowych” bóstw, intrygi Nyarliego oraz różnych dyletantów działających na własną rękę.
To oczywiście nie wszystko, bo autorom zdarza się wywracać uniwersum do góry nogami. Ale o Gwiezdnym Imperium Hyperborean i wielkiej bitwie w Układzie Słonecznym napiszę dopiero w pełnej recenzji.

Kilka słów o postaciach

Bohaterowie w “Cohors Cthulhu” to kompetentne jednostki, które łączy jakiś cel. To ponadprzeciętni mieszkańcy świata, którzy zwykle mieli już jakiś kontakt z siłami nadprzyrodzonymi lub mają nadprzyrodzone pochodzenie. W przeciwieństwie do “Achtunga!” postacie zaczynają w “Cohorsach”, nie należąc do żadnej z frakcji, ale mogą mieć jakąś patronkę lub mecenasa.
Postacie, podobnie jak w “Achtungu!”, skłądamy z klocków, jednak są one w tej odsłonie gry zbudowane nieco inaczej. Mamy więc Archetypy i połączone z nimi Specjalizacje, Kasty, Kultury, Przeszłości i Cechy Wyróżniające.
Archetypów jest sześć: Mistyk (Mistic), Mędrzec (Sage), Intrygant (Scheamer), Łajdak (Scoundrel), Zwiadowca (Scout) i Żołnierz (Soldier). Każdy z typów postaci poza premiami do współczynników dostaje też własne talenty, Specjalizacje (o których niżej) oraz Agendy, czyli cele i prawidła, które nim kierują.
Specjalizacje, czyli dodatkowe drzewka talentów dopasowane są do konkretnego stylu gry. Na przykład dla Archetypu Żołnierza mamy Berserkera i Legionistę, a Intrygant ma Oficiela (Magistrate) oraz Frumentariusa (agenta cesarskiego wywiadu). Co ważne, wybierając jedną Specjalizację, nie możemy już sięgnąć po inną.
Kasty reprezentują naszą pozycję społeczną. Ci niżej mają mniej pieniędzy na sprzęt, ale dostają dodatkowy talent, a ci u samej góry (nobile) mogą pozwolić sobie na więcej, ale ukarani zostają talentem, który utrudnia im działania w ukryciu i nagradza prowadzącego Threatem.
Kultura natomiast to narodowość, w której wychowała się postać. Podręcznik podstawowy pozwala poza graniem obywatelem Rzymu, pozwala także na stworzenie postaci Germanina, Galijki, Bryta, Greka, Egipcjanki czy Foederati, czyli kogoś wywodzącego się spoza gotowej listy.
Przeszłości natomiast to mieszanina wychowania, pochodzenia, zawodu i podejścia do życia. Możemy wybrać na przykład Weterana, Ocaleńca z Decymacji, Kryminaliskę, Kupca, Wyzwoleńca, Polityka, a nawet Rebelianta.
Ostatni z kroków, czyli Cecha Wyróżniająca to zwykle jakiś niezwykły lub nadnaturalny element tła postaci. Może być to na przykład atlanckie, ryboludzkie lub waluzyjskie pochodzenie, umiejętność kroczenia w snach lub bycie jedynym ocalałym ze spotkania z jakim nadnaturalnym bytem.
Co ciekawe, postacie możemy tworzyć etapowo. Na początku wykonujemy pierwsze trzy kroki tworzenia postaci (Archetyp, Kasta i Kultura) i taką postacią rozpoczynamy rozgrywkę. Potem, w trakcie sesji, możemy opowiedzieć towarzyszom coś o swojej przeszłości lub o tym, co nas wyróżnia. Wtedy automatycznie otrzymujemy wszystkie premie związane z kolejnym wybranym krokiem, ale spada nam ilość stałego Farta/Fortuny o jeden. W ten sposób postać rozwinie się organicznie, ujawniając swoje talenty, gdy nadejdzie taka potrzeba.
Możemy też stworzyć naszego bohatera, korzystając ze wszystkich pięciu klocków i od razu cieszyć się jej pełną “potęgą”, ale tylko jednym punktem Farta.

Kilka słów o mechanice

Generalnie mechanika “Cohors Cthulhu” bazuje na silniku “Achtung! Cthulhu”, jednak nieco przebudowuje pewne jego aspekty.
Cały rdzeń zasad, czyli rzuty, testy proste i przedłużone, wydawanie Impetu i Threata, oraz Fakty i Fart działają praktycznie identycznie, jak w grze o magicznej II Wojnie Światowej. Jednak pewne zmiany są.

• W “Cohorsach” mamy jeden atrybut więcej i jest to Gravitas, które jest głównym współczynnikiem społecznym.
• Do listy rzeczy, na które możemy wydać Fart, dochodzi Złe oko, czyli możliwość ustawienia jednej kości przeciwnika na 20 przed jego rzutem.
• Raz w trakcie przygody gracz może zadecydować, że coś jest złym omenem. Wtedy też MG dostaje pewną ilość Threata, a gracze otrzymują po punkcie Farta.
• Ciężar walki przesunięty jest na walkę wręcz, co skutkuje powrotem znanej, choćby z “Conana”, Gardy (Guard). Działa ona nieco prościej niż w grze o cymmeryjskim barbarzyńcy – jak długo mamy podniesioną gardę, test walki wręcz jest przeciwstawny, a przeciwnikom z bronią krótszą niż nasza trudniej jest trafić. Gardę można rozbić za 2 punkty Impetu, lub ogłuszając (Stun), tudzież wywracając (Prone) przeciwnika.
• Postacie mogą mieć całkiem sporo Pancerza. Początkująca postać ze scutum, bez większego trudu ma go 8.
• Bardzo ważne staje się wbijanie stanów przeciwnikom, czyli między innymi rozbijanie gardy, rozbrajanie i osłabianie pancerzy.
• “Cohors” daje nam rozbudowaną mechanikę konfliktów społecznych – od prostego przekonywania strażników, po rozbudowane konflikty i intrygi. Otrzymujemy także mechanikę relacji z NPCami i uzyskiwania od nich przysług, a także zasady wpływów i statusu wewnątrz różnych frakcji. Zwiększa to ilość buchalterii (bo gracz powinien kontrolować wszystkie swoje relacje), ale pozwala stworzyć bardzo zadowalające starcia społeczne.
• Podręcznik zawiera także zasady tworzenia i rozwijania postaci wsparcia oraz rozbudowane mechaniki zwierzęcych towarzyszy, wraz ze specjalnymi talentami przeznaczonymi tylko dla nich.
• Niestety “Cohors Cthulhu” korzysta z tych samych zasad zdobywania sprzętu co “Achtung!”, czyli rekwizycji i zamówień. Bardzo upraszcza to rozgrywkę, ale brak możliwości obracania walutą i dość krótka lista sprzętu zdecydowanie zmniejsza płynącą z gry radość.

Przeturlałem kilkanaście sesji “Cohors” z trzema różnymi drużynami. Generalnie nowa mechanika działa bardzo dobrze, choć trzeba się przyzwyczaić do kontrolowania długości broni i pilnowania gardy. W trakcie przygód było bardziej heroicznie niż w “Achtungu!” i postacie zwykle radziły sobie nawet z całkiem sporymi przeciwnościami. Oczywiście będę teraz o wiele intensywniej prowadził tę grę i zobaczymy, czy po kolejnych sesjach w dalszym ciągu będzie działać tak przyzwoicie.

Kilka słów na koniec

Po rozegraniu pierwszych sesji muszę powiedzieć, że na takim podstawowym poziomie bardzo dobrze gra mi się w “Cohors Cthulhu”. Starcia są dość dramatyczne, ale postacie, zwłaszcza te złożone pod walkę, radzą sobie w nich całkiem przyzwoicie. Oczywiście odsłona, na której gramy to nadal wersja beta i sporo tu błędów i często widać brak korekty, i tej zwykłej i tej merytorycznej. Sporo jest błędów zarówno w statblokach, jak i w samych zasadach, co sprawia, że są one miejscami niejasne. Z tego co wiem, autorzy gry nadal ją poprawiają i zbierają informacje od grających, więc pozostaje mieć nadzieję, że choćby część z nich zostanie poprawiona.
Bardzo dobrze sprawdzają się te wszystkie małe zmiany i usprawnienia mechaniczne. To drobiazgi względem całości silnika, ale ich dołączenie bardzo pozytywnie wpływa na rozgrywkę.
Od niedawna prowadzę “Cohorsy” mojej najbardziej doświadczonej i ogranej ekipie. Nie mogę się doczekać, by pokazać im różne dziwne aspekty settingu tego systemu, pobawić się szerzej konfliktami społecznymi i elementami sandalpunka.
Zdecydowanie zamierzam się z wami podzielić wnioskami, do których dojdziemy. Do zobaczenia na szlaku!

Gre wydaje Modiphius Entertainment 

Warto przeczytać

Od jakiegoś czasu wiemy, że w wakacje ma ukazać się druga edycja “Star Trek Adventures”. Nowa odsłona ma wprowadzić system w “trekową współczesność” i od początku inkorporować do niej wszystkie nowe seriale. Początkowe informacje dotyczące kolejnej odsłony były niejednoznaczne, lecz pozwalały na pewien optymizm. Jednak gdy pojawiły się pierwsze konkrety, w tym informacja o porzuceniu kości wyzwań, to, szczerze mówiąc, przeszedł mi jakikolwiek zapał do zagrania w nową edycję. Teraz ukazał się quickstart, czyli broszurka z podstawowymi zasadami i prostą przygódką i w końcu możemy zobaczyć, jak wygląda implementacja nowej wersji zasad. Co się zmieniło? Co zostało po staremu i co o tym myślę?
Przekonajcie się o tym, czytając dzisiejszy materiał!

Obecnie pierwsza edycja “Star Trek Adventures” to moja ulubiona mechanika na 2d20, choć “Achtung! Cthulhu” (zwłaszcza po ostatnim “liftingu”) i “Cohors Cthulhu” depczą jej po piętach. Poza spójnym i sprawnie działającym rdzeniem mamy tu również świetną (choć niełatwą) mechanikę walki w kosmosie dużych jednostek, bardzo dobry system postaci drugiego planu oraz jedyny i niepowtarzalny zestaw reguł dla odkryć naukowych. Pierwsza edycja STA ma, jeżeli weźmiemy pod uwagę dodatki i opcje, mechanikę dojrzałą z pewną ilością dodatkowych zestawów zasad i mrowiem talentów pozwalających “uswoić” postać i własny subsetting.
Dlatego też miałem (i mam) wiele obaw odnośnie drugiej edycji. Quickstart (QS) niektóre z nich rozwiał, jednak nadal mam sporo wątpliwości. Ale przejdźmy do meritum.

Podstawowe mechaniki

Baza mechaniki pozostała identyczna – mamy dokładnie ten sam zestaw Atrybutów i Departamentów (nazwa ta zastąpiła Dyscypliny, zapewne po to, aby ujednolicić nazewnictwo z okrętowym), dokładnie tak samo kupujemy i wydajemy Impet w sytuacjach niebojowych i odkładamy go do wspólnej puli. Działa tu cała modiphiusowa freblówka.
Jednak można zaobserwować kilka zmian.

• Z listy wydawania punktów Zagrożenia (Threat) wyleciało Reinforcement. Nie oznacza to, że nie będzie go w grze (w podręczniku do AC jest ono opisane tylko w części dla MG). Wywalenie Reinforcement może być “zabawne” z punktu widzenia sesji, bo o ile podręcznik nie poruszy tego tematu, to wsparcie dla walczącego wroga będzie “fabularne”, czyli po prostu darmowe, tak jak we wszystkich grach, które nie stosują tego zestawu zasad. W QS nie znajdziemy też ani Reveal, ani Reversal, ale mam wrażenie, że o te akurat, bardzo swoją drogą przydatne, mechaniki nie musimy się martwić.
• Mocno ograniczono także Determinację. W QS pozwala ona tylko na przerzucenie dowolnej ilości kości lub ustawienie jednej z nich na 1 (czyli uzyskanie 2 sukcesów). Warto tu też zaznaczyć, że w drugiej edycji STA, podobnie jak w AC (i w przeciwieństwie do “Conana”), wydanie punktu nie daje nam dodatkowej kości z “jedynką”, a jedynie pozwala na ustawienie posiadanego już wielościanu.
• Pewnej przebudowie uległy Traity (czyli to, co w AC znamy pod postacią Faktów). STA było pierwszą grą na 2d20, która korzystała z tego rozwiązania i były one tam jeszcze niedopracowane. Wywalono nieco sztuczny podział na zasadniczo pozytywne Advantage i generalnie negatywne Complcation i teraz mamy tylko Traity, które powinny mieć wydźwięk bezstronny, choć podatny na interpretację. Dodano też do “Faktów” Potency, czyli w dużym skrócie poziom i moc Traita. Nie jest to nowy mechanizm, ale potrzebna formalizacja. Co bardzo ważne też, w QS nie znajdziemy sztywnych mechanicznych reguł działania Traitów (poza tym, że umożliwiają i uniemożliwiają jakąś akcję), a jedynie sugestie, że mogą one zmieniać poziom trudności testu lub wpływać na zakres komplikacji. Takie “rozszerzone” zastosowanie Traitów to może być zmiana na lepsze, o ile w podręczniku głównym znajdzie się jakiejś zestawienie tego, jak możemy mechanicznie interpretować Traity. Zostawienie tego “zdrowemu rozsądkowi” automatycznie skrzywdzi mniej doświadczonych w 2d20 MG.
• Nieco inaczej niż w pierwszej edycji (choć w dużej mierze tak samo jak w “Diunie”) rozwiązano działanie testów przeciwstawnych. Teraz działa to tak, że pierwsza rzuca strona reaktywna testu i wygenerowana ilość sukcesów (zmodyfikowana zapewne przez Traity, choć w QS tego explicite nie napisano) określa PT dla strony aktywnej. Dalej test przeprowadzany jest tak, jak testy proste z tym, że jeżeli w teście nie uda się wygenerować odpowiedniej ilości sukcesów, by wyrównać trudność, to strona reaktywna otrzymuje tyle punktów Impetu, ile sukcesów zabrakło do zdania.

Walka

W walce zmian jest oczywiście najwięcej. Całkowicie wywalono Kości Wyzwań, co wymusiło kompletną przebudowę sporej ilości aspektów gry. Bazą dla STA2 jest “Dreams & Machines”, ale znacznie poprawione i spisane mniej chaotycznie niż w podręczniku do gry o polowaniu (i ucieczce) przed robotami.
Część mechaniki działa podobnie, na przykład inicjatywa i ruch, ale dalej zmiany są już bardzo duże.

• Broń ma stałą skuteczność (czyli zadaje statyczne obrażenia), które możemy zwiększyć, wydając Impet uzyskany w teście ataku (2 Impety za 1 obrażenie, chyba że broń ma cechę Intense). Uzbrojenie nadal może mieć różne cechy modyfikujące walkę nim, jednak generalnie działają one podobnie jak wcześniej, z tym że na przykład Piercing wydaje się o wiele potężniejszy niż do tej pory, gdyż pozwala ominąć cały pancerz obrońcy.
• Poziom Stresu (czyli HPki) równy jest Fitnessowi (czyli jest go mniej niż wcześniej). Jeżeli z jakiś powodów uzbieramy tyle punktów Stresu, ile wynosi jego poziom, stajemy się Fatigued (Zmęczeni) i dopóki trwa ten stan, wszystkie testy utrudnione są o 1, a te związane z jednym (wybranym przez gracza) atrybutem są automatycznie nieudane. Stres można leczyć za Impet, odpoczywając lub szprycując się chemią.
• Trafienie przeciwnika sprawa, że zostaje on ranny i wyłączony z walki. Rany można uniknąć, płacąc tyle punktów stresu, ile wynosi skuteczność trafienia pomniejszona o Pancerz i możemy to robić tak długo, jak długo mamy jeszcze jakiejś punkty. Jeżeli jednak choć raz oberwiemy, lecimy na dechy.
  Rannego można “postawić” jeszcze w trakcie walki. Wymaga to testu o trudności równej skuteczności ataku. Ma to sens niezależnie od rany, jaką otrzymał, gdyż po “ogłuszaczu” może dalej walczyć, a po śmiertelnym trafieniu, zaleczając ranę, ocalamy mu życie, gdyż postać z takim urazem umiera na koniec sceny i jeżeli czegoś nie zrobimy w trakcie, to generalnie możemy szykować mowę pogrzebową.
• W normalnych okolicznościach walka dystansowa jest testem prostym. Jednak jeżeli postać chowa się za osłoną, zmienia się ona w przeciwstawny. Co ważne, jeżeli obrońca wygra test i wyda 2 Impety, to kontratakuje, trafiając swojego przeciwnika zgodnie z wszystkim zasadami i z całą swoją skutecznością.
• Testy przeciwstawne w walce wręcz i dystansowej rozpisane są błędnie, gdyż podręcznik podaje stopnie trudności testu dla strony reaktywnej, co stoi w sprzeczności z tym, jak wykonywany jest ten typ rzutu. Autorzy gry są świadomi tego błędu, ale jeżeli będziecie próbowali grać na zasadach z QS to jest to rzecz, o której warto pamiętać.

Postacie w drugiej edycji Star Trek Adventures

Postacie graczy są dość podobne do tych z pierwszej edycji. Są nadal budowane na 56 punktach atrybutów, 16 Departamentów/Dyscyplin, 6 Focusach i 4 Wartościach. Mają jednak dodatkowy talent, który wynika z gatunku postaci i nową zdolność, Pastime, czyli szeroko pojęte hobby, które działa jako dodatkowy Focus. Dodatkowo postacie otrzymują jeszcze jeden Trait, mający odwzorowywać ich profesję.
Zaprezentowane talenty “rasowe” są bardzo mocne. Na przykład Andorianie generują dodatkowy punkt Impetu za każdą kostkę, którą kupią za Threata, Telaryci nie dość, że mają punkt pancerza przeciwko obrażeniom ogłuszającym, to łatwo mogą zrzucić Traity związane z oszołomieniem lub otumanieniem.
Pisząc o postaciach ze startera, nie mogę nie wspomnieć, że jeden z wrzuconych tam bohaterów nazywa się Burk ven Jaxa. Pewnie przypadek, ale mnie i tak bawi.

Mamy w STA2 trzy typy postaci niezależnych: Minor NPC, które nie mają specjalizacji i lecą na dechy po jednym trafieniu, Notable NPC, które zamiast Stresu mają pewną pulę osobistego Threata i mogą raz uniknąć rany oraz, Major NPC, które mają większą ilość prywatnego Threata, sporo zdolności specjalnych i mogą unikać urazów dowolną ilość razy.
Jak pewnie zauważyliście, postacie niezależne neutralizują rany za pomocą Threata, a nie Stresu. Takie rozwiązanie może wpłynąć ciekawie na rozgrywkę, bo nagle się okazuje, że MG, wprowadzając Notable i Major NPC, dostaje dla nich pulę dodatkowego zamieszania w sytuacji. Ciekawi mnie jak podręcznik opisze to, do czego możemy wykorzystać Personal Threat i co nam zablokuje.

Ostatni typ postaci – wspierające, będą jeszcze słabsze niż w pierwszej edycji, gdyż będą miały mniej Stresu (połowę tego co “pierwszoplanowiec”). Nieco zmniejszy to w mojej opinii “fajność” grania nimi i tworzenia wielopostaciowych załóg. Ale tu z marudzeniem wstrzymam się do pełnej wersji gry.

Kilka słów o walce w praktyce

W ramach sprawdzania zmian w mechanice przeturlałem z moimi weteranami STA walkę i poszło bardzo fajnie. Początkowo było nieco problemów z testami przeciwstawnymi (o których już pisałem wcześniej), ale potem poszło już nieźle. Zdolność Andorian (czyli bonusowe Impety przy dobieraniu Threata) jest naprawdę bardzo potężna w defensywie i gotowy oficer ochrony odstrzelił dwóch Minor NPC tylko dzięki bonusowym Impetom z Talentu. Było całkiem dynamicznie i ciekawie – lepiej niż w “Dreams & Machines” (które korzysta z podobnej mechaniki walki) i szybciej niż w STA1. Jednak Minor NPC przestają być już takim zagrożeniem, jakim potrafili być do tej pory, zwłaszcza gdy mieli jakiś pancerz i chowali się za osłonami.
Bardzo irytował mnie natomiast fakt, że gdy mój NPC strzela z distuptora, to za każdym razem muszę płacić za to 1 Threata. Dzieje się tak, gdyż za strzał w trybie Deadly trzeba ponieść wspomniany koszt, a broń distruptorowa ma tylko ten tryb strzelania. Niezwykle szybko drenuje to pulę prowadzącego, zwłascza jeżeli Romulan, Klingonów czy Orionitów jest kilku.

Kompatybilność

Autorzy gry twierdzą, że gra ma być “w pełni wstecznie kompatybilna”. Nie wiem jednak, jak bardzo jest to osiągalne. Wiele mechanik zmienia się i co za tym idzie, chcąc poprowadzić starsze przygody, będziemy zmuszeni konwertować wszystkie statbloki i rebalansować testy przedłużone (choć tu akurat autorzy mówią jak to zrobić). Największy problem będzie z nietypową bronią. Obrażenia typowych fazerów, czy distruptorów będzie łatwo podmienić, korzystając z podręcznika. Gorzej będzie z nietypowymi atakami wszelkiego typu dziwnych istot, które pojawiają się w gotowych przygodach. Tutaj, jak podejrzewam, będziemy musieli gdybać, a to moim zdaniem nie jest już pełna kompatybilność.
Warto też pamiętać, że gra ta rozrosła się bardzo. Jest w niej całe mnóstwo talentów, ras, poszyć okrętów czy dodatkowych paczek zasad i ich konwersja może wymagać pewnego doświadczenia. Ja pewnie sobie poradzę, bo na 2d20 poprowadziłem kilkaset sesji, ale mając małe doświadczenie i nie rozumiejąc, w co gramy, można się łatwo pogubić.
W tej chwili uważam, że to, co dostaniemy to kompatybilność umiarkowana, czyli wymagająca pewnego doświadczenia w aplikacji, ale jak będzie to działać, ostatecznie zobaczymy po premierze podręcznika. Mam też nadzieję, że przy okazji premiery ukaże się też jakaś zbiorcza broszura z zasadami konwersji, tak, byśmy mieli wszystkie potrzebne reguły w jednym miejscu.

Kilka słów na koniec

Quickstart drugiej edycji “Star Trek Adventurtes” rozwiał część moich możliwości, ale spotęgował inne (głównie odnośnie kompatybilności). Nowa walka powinna działać sprawniej niż w “Dreams & Machines”, ale czy lepiej niż w pierwszej edycji – przekonamy się dopiero, po bardziej intensywnych testach. Generalnie jednak czuję się teraz (zwłaszcza po praktycznym przeturlaniu walki) nieco spokojniejszy i z pewnym optymizmem czekam na pełen podręcznik.

Grę wydaje Modiphius Entertainment 

Warto przeczytać

Zwiedzanie zakamarków świata stworzonego Howarda Philipsa Lovecrafta jest dla wielu ludzi niezwykle intrygujące. Zwłaszcza jeżeli kontakt z nim może być bardzo osobisty. Stad też wynika popularność różnego typu gier powiązanych z uniwersum Samotnika z Providence, w końcu ten typ immersji pozwala najmocniej wczuć się w weirdowy klimat jego prozy. Obok gier fabularnych i komputerowych popularność zyskują także te paragrafowe, w końcu samotne przemierzanie wymykającego się euklidesowej geometrii świata fascynuje najmocniej. Nic więc dziwnego, że linia wydawnicza “Choose Cthulhu” rozwija się bardzo mocno. Niedawno mieliśmy okazję zapoznać się z “Szepczącym w ciemności”, a już na moim tapecie wylądował kolejny tom z tej serii.
Przed wami “Nawiedziciel Mroku”.

Czym są gry paragrafowe?

Gry paragrafowe (czyli po prostu “paragrafówki”) to specyficzny rodzaj literackiej rozrywki, w którym czytający sam steruje poczynaniami bohatera. Po przeczytaniu konkretnego fragmentu otrzymujemy wybór kilku ścieżek, jakimi może podążyć dalej protagonista. Owocuje to często rozbudowanymi fabułami o licznych rozwiązaniach.

“Nawiedziciel mroku” to dziesiąty wydany po polsku tom z serii “Choose Cthulhu” i trzeci napisany przez Leandro Pinto (wcześniejsze to “Zew Cthulhu” i “Zgroza w Dunwich”) i jednocześnie kolejna adaptacja klasycznego opowiadania na język gry paragrafowej.

W grze wcielamy się w Roberta Blake’a, pisarza z Wisconsin, który wybiera się do Providence, by odszukać księgę “De Vermis Misteriis”. Blake miał już w swoim posiadaniu jeden egzemplarz tego inkunabułu, ale stracił go w pożarze podczas swojej poprzedniej wizyty w Providence. Jest jednak przekonany, że w tym nowoangielskim miasteczku ukryta jest jeszcze jedna kopia tego niezwykłego dzieła.

Razem z Blake’iem zagłębimy się w tajemnice miasteczka, poznamy jego mieszkańców oraz odwiedzimy zrujnowany kościół, w którym ukryto nie tylko kolekcję dziwacznych ksiąg, ale przede wszystkim tajemniczy artefakt, który może przyczynić się do zniszczenia nawet jeżeli nie całego świata, to na pewno okolic Providence. Co ważne, naszym towarzyszem podczas badań może być nie kto inny, a sam Howard Philips Lovecraft, którego również interesują tajemnice dziwnego kościoła.

“Nawiedziciel Mroku” jest grą niesamowicie wielowątkową. Sama fabuła nie jest specjalnie długa, ale rozgałęzia się na naprawdę olbrzymią ilość dróg, którymi możemy podążyć, a miejsca do których nas zaprowadzą potrafią być naprawdę odległe w czasie i przestrzeni od Providence roku 1935. Ta wielowątkowość i potężne zróżnicowania finałów są najmocniejszą stroną tej gry. Przyznam się szczerze, że historie poboczne umieszczone w “Nawiedzicielu” nie tylko mnie zachwyciły swoim rozmachem, ale regularnie wywoływały szeroki uśmiech, bo zarówno wątki związane z Lovecraftem, jak i karierą pisarską Blake to fantastyczna kopalnia easter-eggów i nawiązań do prozy groszowej.

Warto także docenić bardzo sprawną robotę konstrukcyjną i dobrze rozpracowane przeplatanie się wątków, a także dobrze przemyślany recykling paragrafów w kilku liniach fabularnych. Trzeba tu zauważyć, że czasem te same miejsca ukazane są na różne sposoby, ale oczywiście paragrafy ułożono tak, by jedno “przejście” nie zawierało elementów się wykluczających. Bardzo podobały mi się pod tym względem wyprawy do zrujnowanego kościoła. Z wielką przyjemnością obserwowałem, jak ciekawie i różnie można pokazać to miejsce w zależności od założeń brzegowych i efektu, jaki chcemy osiągnąć. To cenna nauka dla mnie jako MG.

W przeciwieństwie do większości powieści z serii “Choose Cthulhu” tej akurat nie polecałbym początkującym ktultystom i graczom w “Zew Cthulhu”. Oczywiście i dla nich fabuła będzie spójna i działająca, ale uciekną im wszystkie smaczki, które sprawiają, że opisywany dziś tom tak bardzo mi się podobał. Jeżeli jednak znacie już dzieła Lovecrafta, liznęliście nieco jego życiorys i nie obce są wam wielkie nazwiska prozy groszowej, to będziecie się bawić przy tym tomie fantastycznie.

“Nawiedziciel Mroku” to powieść z serii “Choose Cthulhu”, przy której jak do tej pory bawiłem się najlepiej. Ale może być to moje osobiste uczucie, bo na moją ocenę bardzo mocno wpływają odwołania, których ta książka jest pełna, ale sam jej szkielet paragrafowy i konstrukcja fabularna również bez dwóch zdań się bronią. Polecam ten tom serdecznie, zwłaszcza podobnym mi lovecraftowym geekom!

Dziękuje wydawnictwu Black Monk Games za udostępnienie podręcznika do recenzji.

Warto przeczytać

Paragrafówki powiązane z prozą Howarda Philipsa Lovecrafta na stałe już zagościły wśród gier wydawanych przez Black Monk Games. Dzięki wydawanej przez nich serii Choose Cthulhu możemy nie tylko inaczej spojrzeć na klasyczne dzieła Samotnika z Providence, ale również w przewrotny sposób stać się bohaterami opowiadanych przez niego historii.
Przed wami recenzja dziewiątej już gry z paragrafowego cyklu – “Szepczący w ciemności”.

Czym są gry paragrafowe?

Gry paragrafowe (czyli po prostu “paragrafówki”) to specyficzny rodzaj literackiej rozrywki, w którym czytający sam steruje poczynaniami bohatera. Po przeczytaniu konkretnego fragmentu otrzymujemy wybór kilku ścieżek, jakimi może podążyć dalej protagonista. Owocuje to często rozbudowanymi fabułami o licznych rozwiązaniach.

“Szepczący w ciemności” to oczywiście paragrafowa adaptacja opowiadania pod tym samym tytułem. Głównym bohaterem jest tu naukowiec z Uniwersytetu Miscantonic – Albert N. Wilmarth. Mężczyzna ów zajmuje się badaniem amerykańskiego folkloru i skupia się na naukowym wyjaśnianiu lokalnych mitów i legend. Bierze też często udział w audycjach radiowych i na łamach prasy wchodzi w debaty z różnego rodzaju jasnowidzami i domorosłymi paranaukowcami. Tym razem jednak prosta z pozoru polemika stanie się dla niego początkiem drogi ku wiedzy, która na zawsze zmieni jego życie.

Lektura gry “Szepczący w ciemności” sprawiła mi olbrzymią frajdę. Na paragrafówkę tę składa się olbrzymia ilość wątków oplatających główną historię znaną z opowiadania HPLa. Sprawia to, że grając nie czujemy się przywiązani do liniowej fabuły tylko możemy eksplorować historię całkiem (jak na paragrafówkę oczywiście) dowolnie. Oczywiście powoduje to też, że wiele z pobocznych dróg jest dość krótkich (w końcu to tylko niecałe 150 paragrafów) i podczas lektury niejednokrotnie przyjdzie nam zginąć lub wylądować w szpitalu dla obłąkanych. Jeżeli mam być szczery, to w żadnej z gier z serii “Choose Cthulhu” nie udało mi się “zginąć” tak wiele razy co w “Szepczącym w ciemności”. Jeżeli już piszę o projekcie linii fabularnych, to z radością zauważyłem, że trudno mi było zorientować się, który z prezentowanych w grze wątków jest głównym. Jestem doświadczonym mistrzem gry i zwykle udaje mi się go bezbłędnie wyłuskać, a tym razem było mi niezmiernie trudno to zrobić.

Drugim elementem, który niezwykle mi się podobał były zaszyte w grze “Szepczący w ciemności” zagadki. Czasem, by zorientować się do którego paragrafu powinniśmy skoczyć, będziemy musieli wykazać się spostrzegawczością i lub zdolnościami matematycznymi.

Warto zauważyć, że opisywana dziś powieść paragrafowa to kolejny projekt przygotowany przez Giny Valris, która poprzednio zaserwowała nam “Widmo nad Innsmouth” oraz “Bezimienne miasto”. Informacja ta jest o tyle ciekawa, że grając w “Szepczącego w ciemności” zauważymy elementy specyficzne dla obu wspomnianych pozycji, czyli znane z “Bezimiennego miasta” zagadki logiczne oraz sieć krótkich wątków rozbudowujących fabułę, podobną do tej, którą Giny Valis zaprojektowała na potrzeby “Widma”.

Opisywana dziś paragrafówka może być bardzo ciekawym wprowadzeniem do gry “Zew Cthulhu”. Bardzo ładnie ukazuje jeden z typowych rodzajów “cthulhowego” śledztwa oraz fantastycznie przedstawia to, jak niebezpieczne dla ciała i umysłu może być badanie tajemnic związanych z mitami. Można ten tomik dać potencjalnemu graczowi i jeżeli poświęci on czas na dokładną lekturę, to pojawi się na sesji odpowiednio mentalnie przygotowany.

“Szepczący w ciemności” to bardzo solidna gra paragrafowa i jedna z lepszych w serii “Choose Cthulhu”. Godziny, które spędziłem odkrywając różne ścieżki, jakimi można podążać, były bardzo relaksujące. Wyprawa do Vermont i eksploracja fabuły z pogranicza horroru i weird science są czymś, co mogę ze szczerego serca polecić każdemu fanowi paragrafówek i Samotnika z Providence.

Dziękuje wydawnictwu Black Monk Games za udostępnienie podręcznika do recenzji.

Warto przeczytać

Święta już za pasem i powoli szykujemy się do przeżycia ich na swój sposób. Podobnie jak bohater naszego dzisiejszego materiału. On także ma zamiar świętować z rodziną. Lecz w jego wypadku nie będzie mowy o choince, Wigilii i wizycie Gwiazdki!
Przed wami recenzja powieści paragrafowej “Święto” z cyklu “Choose Cthulhu”.

Czym są gry paragrafowe?

Gry paragrafowe (czyli po prostu “paragrafówki”) to specyficzny rodzaj literackiej rozrywki, w którym czytający sam steruje poczynaniami bohatera. Po przeczytaniu konkretnego fragmentu otrzymujemy wybór kilku ścieżek, jakimi może podążyć dalej protagonista. Owocuje to często rozbudowanymi fabułami o licznych rozwiązaniach.

“Święto” to przygotowana przez Jane D. Pine adaptacja jednego z mniej znanych opowiadań “Howarda Philipsa Lovecrafta. Bohaterem jest tu młody absolwent studiów humanistycznych na Uniwersytecie Miskatonic, który, poproszony przez rodzinę, wybiera się w podróż do Kingsport, by wziąć udział w pewnym święcie, które obchodzone jest raz na sto lat.

Fabuła paragrafówki “Święto” jest przyjemnie rozbudowana i wielowątkowa. Ma główny rdzeń, ale odchodzące od niego wątki pozwolą nam obserwować go z różnych stron. Historie się co prawda przeplatają i często będziemy mogli pomiędzy nimi przeskoczyć, ale gdy zapuścimy się w któryś z nich za daleko, to powędrujemy nim do jednego z finałów. Wszystko to powoduje, że w “Święto’ zagramy co najmniej kilkukrotnie, zwłaszcza jeżeli będziemy starali się poznać niektóre całkiem sprawnie poukrywane drobne wąteczki poboczne. Sama fabuła dzieli się na dwa duże etapy, z których pierwszy (zwłaszcza jeżeli go dokładnie wyeksplorujemy w początkowych “rundkach”) możemy zignorować. Oba są z grubsza od siebie niezależne, ale w pierwszym możemy znaleźć kilka wskazówek dotyczących tego, co nas czeka w kolejnej części naszej podróży do Kingsport.

“Święto” nie jest tak mordercze jak niektóre inne paragrafówki z serii “Choose Cthulhu” i, mimo że czeka nas kilka śmiertelnych zakończeń (polecam zwłaszcza spotkanie z pewną dziewczynką i jej pupilami), to równie dużo jest okazji, by po prostu odejść, zrezygnować i wieść dalej spokojne i nudne życie. Do zgłębienia intrygi tym razem bardziej zachęca nas nieco sadystyczna ciekawość czytelnika niż protagonisty, którego losy śledzimy.

Mechanicznie w grze “Święto” nie znajdziemy żadnych dodatkowych gimmicków (takich jak liczenie “złych punktów” w “Kolorze z innego wszechświata”), mamy natomiast zastosowaną ciekawą sztuczkę. W pewnym momencie możemy położyć rękę na pewnym przedmiocie, który pozwala nam trafiać do specjalnych paragrafów. Miejsca, w których możemy to zrobić są wyraźnie oznaczone, ale by przypadkiem nie zepsuć sobie zabawy, gra nie podaje odpowiedniego fragmentu, tylko prosi byśmy przypomnieli sobie odpowiednią regułę. Swoją drogą podobny zabieg występuje w “Święcie” parokrotnie i warto, zabierając się za lekturę, przygotować sobie kartkę na notatki.

Paragrafówka “Święto” całkiem fajnie sprawdzi się jako lektura zarówno dla Badaczy, jak i Strażników. To bardzo przyjemna historia, której poznanie nie wymaga znajomości mitów Cthulhu, tak więc zadziała bardzo dobrze nawet dla nieznających uniwersum graczy. Całkiem przyjemna jest również warstwa literacka. Nie jest to w żadnym wypadku sztuka wysoka, tylko dość sprawnie napisane czytadło, ale niektóre z opisów bardzo fajnie można sparafrazować na sesji, zwłaszcza opisując różne miejsca “omszałe od północnej strony” i “wymykające się euklidesowej geometrii”. Czytając “Święto” wielokrotnie przyłapałem się na zatrzymaniu się przy którymś z fragmentów z myślą, że bardzo fajnie dana konstrukcja zdaniowa sprawdziłaby się jako opis na sesji.

Generalnie “Święto” to paragrafówka naprawdę solidna. Mimo że są w serii “Choose Cthulhu” pozycje, które uważam za lepsze, to czytając ją, a zwłaszcza eksplorując różne wątki i rozwiązania, bawiłem się naprawdę dobrze. Parafraza opowiadania przygotowana przez Jane D. Pine świetnie wpasowuje się w klimat mitologii stworzonej przez Samotnika z Providence i “Święto” będzie naprawdę przyjemną lekturą na któryś z zimowych wieczorów.

Dziękuje wydawnictwu Black Monk Games za udostępnienie podręcznika do recenzji.

Warto przeczytać

Czwarta edycja “Warhammera”, poza wielkimi dodatkami, takimi jak “Sea of Claws” czy “Up in Arms”, obejmuje również całkiem sporo małych, broszurowych dodatków, które wychodzą w formie PDFów. Są one podzielone na serie, z których jedna skupia się na opisywaniu różnych grup złomilców, którzy mogą stać się kanwą dla przygody lub serii wątków. Jakiś czas temu mogliście przeczytać tekst poświęcony nieumarłym z “Night Parade”, dziś opowiem wam więcej o rycerzach i wybrańcach Chaosu opisanych w minidodatku “The Warband of Bayl of Many Eyes”.

“The Warband of Bayl of Many Eyes” to niewielki, liczący ledwie 20 stron minidodatek opisujący bandę wojowników i wybrańców Nurgla przemierzających “skrycie” Imperium w poszukiwaniu siedziby potężnego skavena z klanu Pestilence, Lorda Plagi Skrolka. Ze względu na zawartość niewielki podręcznik podzielić możemy na trzy cześci: studium “znurglenia”, garść mechaniki oraz charakterystykę samej bandy, jej celów i wątków z nią związanych.

Pierwsza część to opis wyznawców Nurgla z punktu widzenia pewnego uczonego z Uniwersytetu w Altdorfie, który analizuje dostępne mu źródła pisane (bo sam żadnego nurglity nigdy nie spotkał). To bardzo fajny kawałek tekstu z mnóstwem smaczków i zahaczek. Dodatkowo to, że został napisany z poziomu świata pozwala nam go potraktować zarówno jako proste lore uniwersum, jak i zbiór bujd i akadamickich ekstrapolacji, które po przedstawieniu graczom możemy zanegować. Bardzo cenne pod względem fabularnym są cytowane przez uczonego napisy wyryte na obeliskach poświęconych wybrańcom Chaosu. Świetnie nadają się do wykorzystywania na naszych sesjach. Bardzo dobrym macgaffinem (lub nawet handoutem) będzie też księga “Liber Malefic, Księga Chaosu”. Przepowiedzianego”, którą narrator wykorzystuje jako podstawę swoich przemyśleń. Nie jest ona zakazana, stanowi naukowe źródło, ale zainteresowanie nią może zwrócić na czytelnika uwagę odpowiednich osób. Sam opis nurglitów jest dość typowy i daje nam obraz istot pełnych czyraków i chorób, które nie czują bólu związanego z objawami, a jedynie miłość do swego śluzowatego ojca i które roznoszą choroby jak dary i błogosławieństwa.

Kolejna część minidodatku “The Warband of Bayl of Many Eyes” to nakładki na statbloki pozwalające ze zwykłego wojownika chaosu zrobić między innymi wybrańca, rycerza, lorda lub czarnoksiężnika. Dzięki nim możemy łatwo zmodyfikować bazowego wojownika (opisanego w podręczniku głównym na stronie 339) i uczynić go większym zagrożeniem dla drużyny. Całość jest przygotowana o tyle fajnie, że po rozwinięciu dostajemy typowego Wybrańca w służbie Czterech Potęg, którego możemy dodatkowo zmodyfikować, dając mu odpowiednie Piętno Chaosu i płynące z niego benefity.
Trzeba jednak przyznać, że już same nakładki dają nam prawdziwych koksów, którzy mają 100 punktów walki bronią i morze talentów. Ciężko mi sobie nawet wyobrazić (choć spróbuję napisać taki test) jak wielkim destruktorem będzie Lord Khorna.
Wielka tylko szkoda, że templatki koksów Chaosu opisane są w minidodatku, którego część prowadzących nawet nie zauważy, a Piętna rozrzucone są po różnych dodatkach. Mam jednak nadzieję, że kiedyś pojawi się pełnowymiarowy dodatek poświęcony Chaosowi, który zbierze to wszystko do kupy.

Ostatnia część minidodatku “The Warband of Bayl of Many Eyes” to opis samego Wyniesionego Wybrańca Bayla, jego zasmarkanej kompanii oraz ich planów. Bayl jest Norsemanem z plemienia Sarlów i urodził się w Kraju Trolli. Jego banda to zeloci, otwarcie wyznający Neiglena (lokalne imię Nurgla), co kłóci się nieco z eklektyzmem Sarlów wolących oddawać cześć wszystkim Potęgom.
Ostatnio Bayl zebrał swoich współwyznawców i wyruszył na południe, by odnaleźć tajemniczego Skrolka i zdobyć jego bibliotekę pełną nurglickich teksów. Wybraniec uważa, że pozyskanie ich pozwoli mu stać się demonem. Banda wyruszyła na południe, przez Kislev i Imperium, w poszukiwaniu siedziby skaveńskiego lorda. Podróżują skrycie (znaczy łupią i zarażają tylko wioski po drodze i raczej po cichu) i tutaj na bandę w różny sposób mogą natrafić gracze.

W “The Warband of Bayl of Many Eyes” znajdziemy też opisy czterech najważniejszych wybrańców w bandzie, taktykę jakiej używa oraz kilka starć dopasowanych do tego jak mocna jest drużyna. Co bardzo ważne, główni antagoniści są naprawdę silni i nawet bardzo doświadczona drużyna może dostać od nich solidny łomot.

Broszura “The Warband of Bayl of Many Eyes” to kolejny świetny minidodatek do czwartej edycji “Warhammera”. Daje mnóstwo świetnych pomysłów na wykorzystanie Nurglitów, a nakładki na statbloki to prawdziwa rewelacja. Sama banda przygotowana jest dość sandboxowo. W podręczniku nie ma związanej z nimi przygody, a jedynie pomysły na jej wykorzystanie. To od prowadzących zależy czy i jak wykorzystają Sarla i jego konflikty ze skavenami. Całość jest jednak zrobiona solidnie i pomysłowo i moim zdaniem zdecydowanie warto wykorzystać ją w swoim “Warhammerze”.

Dziękuje wydawnictwu Cubicle 7 Entertainment za udostępnienie podręcznika w wersji PDF do recenzji.

Warto przeczytać

Pośród Gór Mglistych znajduje się ukryta dolina, w której Wysokie Elfy zbudowały swoje schronienie i od blisko pięciu milleniów nazywają ją domem. Rządzący nią Elrond Półelf to jeden z najmędrszych mieszkańców Śródziemia. Wywodzi się on po mieczu od Berena i Lúthien, więc ma w sobie krew zarówno ludzi, elfów, jak i majarów.

W jego domu gościnę znajdą wszyscy prawi bohaterowie. O ile zdołają tylko trafić do “Ostatniego Przyjaznego Domu na wschód od Morza”.

Przed wami recenzja “The One Ring Loremaster’s Screen & Rivendell Compendium”

“The One Ring Loremaster’s Screen & Rivendell Compendium” to, jak łatwo się domyślić, ekran Mistrzyni Wiedzy oraz broszura opisująca Rivendell.

Ekran

Ekran jest zaprojektowany w sposób typowy dla ostatnich gier od Free League Publishing. Ma trzy poziome panele wykonane z grubej tektury introligatorskiej w formacie letter (279×216 mm). Na froncie mamy grafikę, na której drużyna ściera się z bandą orków i trollem. To ciekawy i klimatyczny projekt, sama drużyna wygląda jak Glofindel, Aragorn i Frodo, choć ta trójka, będąc razem, nigdy nie natrafiła orków.

Wnętrze to zestaw tabelek na różne okazje, ale przygotowanych z myślą bardziej o prowadzącym niż o graczach. Mamy tu zasady potyczek (w tym tabelki przewag i utrudnień oraz rozpiska wydawania Znaków Sukesu dla przeciwników), posłuchań i oczywiście podróży. Znajdziemy też trochę zasad uniwersalnych (ogólna tabela rozdawania Znaków Sukcesu) oraz podstawowe tabele zyskiwania Cienia.

Moim zdaniem zawartość ekranu z pewnością przyda się Mistrzyni Wiedzy, ale nie nadaje się na “uniwersalny handout mechaniczny”, bo nie ma tu zasad istotnych z punktu widzenia graczy (jak na przykład postaw w potyczce). Mimo tego trzy panele wypełnione są istotnymi infomacjami po brzegi i bez utraty jakości byłoby ciężko coś tam wcisnąć dodatkowo.

Rivendell

Sama broszura nie jest może specjalnie gruba, ale bardzo fajnie roszerza to, co możemy znaleźć w podręczniku. Znajdziemy w niej dokładny opis doliny Rivendell (wraz z zasadami tego jak można do niej dotrzeć), domostwa Elronda oraz oczywiście opisy samego Półelfa, trójki jego dzieci (Arweny, Elladana i Elrohira) oraz dwójki najważniejszych po gospodarzu mieszkańców Imladris, czyli Glorfindela i Erestora. Całość rozpisana jest naprawdę solidnie (znajdziemy w broszurze na przykład mapkę doliny oraz plan samego pałacu) oraz pomysłogennie i gdy drużyna zawita do Rivendell Mistrzyni Wiedzy nie będzie miała żadnych problemów z odpowiednim i ciekawym ukazaniem Ostatniego Przyjaznego Domu.

Opis Rivendell uzupełniają: nowa grywalna kultura, czyli Elfowie Wysokiego Rodu z Rivendell oraz zasady pozwalające wziąć Elronda jako Patrona drużyny. Nowa frakcja jest całkiem fajnie zbalansowana w porównaniu ze swoimi kuzynami z Lindonu. Pan na Imladris będzie natomiast świetnym Patronem dla wszystkich poszukiwaczy wiedzy i artefaktów oraz eksploratorów ruin, gdyż z łatwością może zbadać przyniesiony przez drużynę szpej.

Broszura to fajny dodatek. Nie sprawia wrażenia materiałów wyciętych z podstawki, jak to się czasem zdarza, ale stanowi osobny (ale bez wątpienia przydatny) byt, bez którego swobodnie można prowadzić “The One Ring”.

Zestaw “The One Ring Loremaster’s Screen & Rivendell Compendium” jest dokładnie tym, czym ma być. To solidna i przydatna zasłonka i broszura z ciekawymi materiałami rozszerzającymi świat. RPGowcy mają bardzo różne podejście do korzystania z ekranów, ale moim zdaniem jeżeli zamierzacie przez dłuższy czas prowadzić “The One Ring” to jest to zakup, który na prawdę warto wykonać.

Bardzo dziękuje wydawnictwu Free League Publishing za udostępnienie materiałów do recenzji

Warto przeczytać

Wśród gorących piasków Pustyni Arabskiej kryje się “wymykająca się euklidesowej geometrii” tajemnica – prastare miasto pełne niosących śmierć i szaleństwo sekretów. Każdy, kto do niego wejdzie musi wykazać się sprytem albo zapłaci najwyższą cenę…
Przed wami recenzja powieści paragrafowej “Bezimienne miasto”.

Czym są gry paragrafowe?

Gry paragrafowe (czyli po prostu “paragrafówki”) to specyficzny rodzaj literackiej rozrywki, w którym czytający sam steruje poczynaniami bohatera. Po przeczytaniu konkretnego fragmentu otrzymujemy wybór kilku ścieżek, jakimi może podążyć dalej protagonista. Owocuje to często rozbudowanymi fabułami o licznych rozwiązaniach.

“Bezimienne miasto” pióra Giny Valris to czwarta już książka z wydawanej przez Black Monk Games serii “Choose Cthulhu”. Tym razem zamiast na mroźną Antarktydę czy woniejące rybą wybrzeża Nowej Anglii udamy się z wyprawą na gorące i suche piaski Arabii. Kolejne z opowiadań Samotnika z Providence, które przekształcono w paragrafówkę nie jest tak popularne jak poprzednie, jednak jeżeli chodzi o zawartość sięga do samego serca mitologii Cthulhu.

Głównym bohaterem recenzowanej dziś paragrafówki jest George Aberdeen – naukowiec z uniwersytetu Miscatonic, który po odkryciu i przeanalizowaniu plugawego “Livre d’Ivon” wybiera się na odległą pustynię, by zbadać tajemnicze i owiane prastarymi legendami miasto.

W “Bezimienne miasto” grało mi się naprawdę wyśmienicie. Linii fabularnych nie ma tu tak wielu jak w “Widmie nad Innsmouth”, ale za to duży nacisk położono na eksplorację samego miasta, którą zrealizowano bardzo pomysłowo. Gdy już trafimy do samego miasta (co wbrew pozorom nie jest łatwe), trafiamy na mapę, na której oznaczono kolejne lokacje do zbadania wraz z numerami paragrafów, od których tę eksplorację należy zacząć. Daje nam to wrażenie dużej dowolności w podejmowaniu kolejnych wyzwań, co samo w sobie sprawiło mi olbrzymią frajdę. Każda z lokacji zaprojektowana jest ciekawe i przechodząc je wszystkie, nie miałem wrażenia, że którakolwiek jest zapychaczem. Warto tu zaznaczyć też, że pozytywne zakończenie poszczególnych ścieżek (to znaczy przeżycie z w miarę nienaruszonym zdrowiem psychicznym i wyniesienie wskazówek) nie jest łatwe, tym bardziej że w paru miejscach autorka umieściła zagadki matematyczne i logiczne. Dość powiedzieć, że w trakcie rozgrywki w “Bezimienne miasto” mój dzielny George Aberdeen niejednokrotnie żegnał się z życiem lub zostawał pensjonariuszem domu o wyściełanych ścianach.
Na naprawdę dużą pochwałę zasługują też zaimplemetnowane w grze zagadki. Są one dość wymagające (a na pewno trudniejsze niż te, które umieściłbym na sesji) i w większości zaprojektowane tak, by odpowiedź na nie wskazywała paragraf, do którego mamy się udać. Podejrzewam, że doświadczeni paragrafówkowicze niejednokrotnie już trafili na tego typu rozwiązanie, ale dla mnie było ono świeże, odkrywcze i fascynujące.

W przeciwieństwie do “Widma nad Innsmouth„, które jest świetnym wprowadzeniem do mitologii Cthulhu, “Bezimienne miasto” poleciłbym raczej bardziej doświadczonym graczom i wielbicielom prozy Samotnika z Providence. By w pełni docenić to, co nas spotka, warto mieć już pewną wiedzę na temat różnego typu stworów i bóstw zamieszkujących to “omszałe od północnej strony” uniwersum. Dodatkowo nie jest to także moim zdaniem gra dla początkujących “paragrafówkowiczów”, gdyż wymagane jest tu już nieco więcej kombinowania, a łamigłowki mogą sfrustrować kogoś, kto szuka niezobowiązującej lektury i nie jest na nie przygotowany.

Ja jednak bawiłem się fenomenalnie i bez cienia wątpliwości uważam “Bezimienne miasto” za najlepszą póki co odsłonę serii “Choose Cthulhu”. Czytając, miałem wrażenie rozgrywania przyjemnie skrojonego dungeon crawla, a fakt że musiałem użyć w trakcie lektury mózgu, by przeanalizować i rozwiązać zagadki sprawił mi niezwykle wiele satysfakcji. Wisienką na torcie jest klimat i to nie tylko dlatego, że mam słabość do bardziej podróżniczych aspektów “cthulhuversum”. Czytając “Bezimienne miasto” naprawdę czułem się, jakbym przemierzał spalone słońcem i pełne piasku ruiny, o włos unikając śmieci (lub nie… częściej nie) z rąk przerażających istot sprzed zarania dziejów.
Serdecznie polecam!

Dziękuje wydawnictwu Black Monk Games za udostępnienie podręcznika do recenzji.

Warto przeczytać

Bez dwóch zdań opowiadanie “Widmo nad Innsmouth” to klasyk sam w sobie. Wyprawa do sennego, acz tajemniczego miasteczka w Nowej Anglii to esencja “wymykającego się euklidesowej geometrii” horroru, z jakim mamy do czynienia w historiach stworzonych przez Samotnika z Providence.
Jeżeli chcecie wiedzieć jak Caleano Books poradziło sobie z zaadaptowaniem tego opowiadania jako gry paragrafowej – zapraszam do lektury dzisiejszej recenzji.

Czym są gry paragrafowe?

Gry paragrafowe (czyli po prostu “paragrafówki”) to specyficzny rodzaj literackiej rozrywki, w którym czytający sam steruje poczynaniami bohatera. Po przeczytaniu konkretnego fragmentu otrzymujemy wybór kilku ścieżek, jakimi może podążyć dalej protagonista. Owocuje to często rozbudowanymi fabułami o licznych rozwiązaniach.

Akcja gry “Widmo nad Innsmouth” rozpoczyna się w Newburyport, gdzie nasz protagonista – Robert Martin Olmsted (młody chłopak, który niedawno skończył osiemnaście lat i właśnie dostał się na studia na uniwersytecie w Oberlin) stoi przed wyborem środka komunikacji, jakim uda się do Arkham, by korzystając z wakacji odwiedzić mieszkającą tam rodzinę.
Do wyboru ma bardzo drogi pociąg, który zawiezie go bezpośrednio do miasta albo odpowiedni na studencką kieszeń rozklekotany autobus, który po drodze zatrzymuje się w Arkham.
Wybierając ten drugi środek transportu, nasz bohater wpakuje się w największą przygodę swojego życia, która zaprowadzi go nie tylko do przerażających miejsc, ale również pozwoli mu dowiedzieć się bardzo wiele o sobie.

Gra “Widmo nad Innsmouth” zaprojektowana jest całkiem nieźle. Fabuła rozwidla się w wielu, czasem dość nieoczekiwanych, miejscach, prowadząc nas ku naprawdę różnym, miejscami dość nietypowym rozwiązaniom. Linii fabularnych jest bardzo dużo i z jednej strony przeplatają się naprawdę sprawnie, a z drugiej sprokurowano je na tyle ostrożnie, by uniknąć skrzyżowania się skrajnych rozwiązań. Wiele frajdy sprawiło mi zwłaszcza to, jak przygotowano sceny w hotelu pojawiające się przy okazji dwóch skrajnych przebiegów fabuły. Ubawiło mnie także to, że w przeciwieństwie do poprzednich gier z cyklu “Choose Cthulhu” żaden z finałów nie kończy się dla naszego bohatera dłuższym pobytem w szpitalu psychiatrycznym. Większość rozwiązań przygotowanych przez autorkę poprowadzi nas ku sytuacji dość specyficznej. Jeżeli znacie fabułę opowiadania, to szybko zgadniecie, o co mi chodzi.
Zdecydowanie warto “Widmo nad Innsmouth” rozegrać kilkukrotnie, choćby tylko po to, by poznać pełnię fabuły (nie zobaczycie jej całej w pojedynczym przebiegu gry) i zobaczyć różne ścieżki, którymi prowadzi nas autorka. Tym bardziej, że pojedyncze przejście gry nie zajmuje wiele czasu i większość linii fabularnych da się ukończyć w mniej więcej pół godziny.

Bardzo dobrze, moim zdaniem, udało się uchwycić klimat zarówno samego opowiadania “Widmo nad Innsmouth”, jak i innych lovecraftowskich opowiadań w nowej Anglii. Jest dziwnie, niepokojąco i nieludzko, a sprawnie przygotowane opisy sprawiały, że czułem odpowiednią dozę obrzydzenia do miasteczka i jego mieszkańców.

Gra “Widmo nad Innsmouth” całkiem nieźle wprowadza w świat opowiadań Lovecrafta i jest naprawdę dobrą bramą do uniwersum dla potencjalnych i początkujących graczy w “Zew Cthulhu”. Fabuła nie wymaga specjalnej znajomości settingu i bardzo miękko wprowadza w świat mitów. Dodatkowo ma strukturę podobną do dużej części przygód do “Zewa”. Trafiamy w niej w tajemnicze miejsce, badamy poszlaki, by w końcu stanąć twarzą w twarz z zagrożeniem, którym w tym wypadku są jedne z najbardziej ikonicznych istot stworzonych przez Lovecrafta. Dodatkowo, w przeciwieństwie do “Zewu Cthulhu” i “W Górach Szaleństwa” mamy w “Widmo nad Innsmouth” do czynienia z o wiele mniejszą skalą, w której toczą się zaprezentowane wydarzenia. Tak więc, mimo ograniczonej interaktywności, która cechuje gry paragrafowe jako takie, “Widmo nad Innsmouth” może być naprawdę fajnym narzędziem do wciągnięcia nowych ludzi w RPGi.

Grając w “Widmo nad Innsmouth” bawiłem się naprawdę nieźle. Mimo że historię, na której bazuje gra, znam całkiem przyzwoicie, to i tak kilkukrotnie dałem się autorce zaskoczyć. Jeżeli jesteście fanami Lovecrafta, to uważam, że powinniście się poznać paragrafową wersję tego klasycznego opowiadania i raz jeszcze wybrać się na ulice Innsmouth. Mieszkańcy rafy i rodzina Marshów czekają już, by odpowiednio gorąco was przywitać.

Dziękuje wydawnictwu Black Monk Games za udostępnienie podręcznika do recenzji.

Warto przeczytać

“Ultraviolet Grasslands and the Black City” (lub po prostu „Ultraviolet Grasslands„) to jedno z najbardziej nietuzinkowych uniwersów, jakie miałem okazję poznać w ostatnim czasie. Świat między Fioletowym a Czarnym Miastem daleki jest od “klasyków fantasy” i dzięki swej arcyciekawej, weirdowej estetyce jest kopalnią motywów i wątków. Jednak to nie setting jest tym elementem “Ultraviolet Grasslands”, który spodobał mi się do tego stopnia, że postanowiłem poświęcić mu osobny wpis. Jest nim natomiast system karawan i powiązana z nim point-crawlowa mechanika poruszania się po mapie.

Drużyna graczy w “Ultraviolet Grasslands” stanowi część karawany, czyli zorganizowanej grupy mieszkańców równin, na którą poza nimi samymi składają się również rozmaite zwierzęta pociągowe, pojazdy oraz transportowany dobytek.
Bohaterowie stoją na czele karawany zarówno w fikcji, jak i na poziomie meta. Zarządzają jej trasą, zapasami i całą resztą buchalterii. Początkowe pieniądze to generowana losowo pożyczka (aż przypomina mi się genialny “Coriolis”) od patrona grupy, którą gracze powinni wydać na zorganizowanie swojego zaplecza. Zwykle oznacza to, że nie zaczynają oni z trzema ochwaconymi chabetami, tylko z całkiem konkretną kolekcją wozów i kobyłek (albo wielbłądów) za plecami.
Oczywiście pożyczkę możnemu patronowi trzeba spłacać, co (podobnie jak w wypadku “Coriolis”) jest świetną dodatkową zachętą do eksploracji. W końcu nikt nie ma ochoty na wizytę smutnych panów z windykacji wraz z ich nieodłącznymi metalowymi rurami.

Ten magiczny tydzień

Podstawową jednostką czasu w “Ultraviolet Grasslands” jest siedmiodniowy tydzień. Jest ona wykorzystywana do rozpatrywania wszelkich elementów mechanicznych gry. Kolejne punkty na mapie są od siebie oddalone o konkretną ilość tygodni, co tydzień również sprawdzamy, czy naszej karawanie przydarzyło się coś pechowego oraz jakie wydarzenie losowe musimy rozpatrzyć. Dodatkowo, a w zasadzie przede wszystkim, jest to okres, w którym jedna istota wielkości człowieka zużywa worek zapasów z wyposażenia karawany.
Pojedyncze dni również mają znaczenie. Jeżeli pojawi się jakieś wydarzenie, decydujemy się odwiedzić jakieś odkrywki (discoveries, czyli ciekawe miejsce poza podstawowymi punktami docelowymi) albo po prostu nasza karawana jest mocno obciążona, to na karcie karawany na specjalnym liczniku odhaczamy nadmiarowe dni. Rozliczamy je jednak dopiero, gdy zbierze się ich siedem.
Taki system dni i tygodni znacznie upraszcza całą buchalterię związaną z zarządzaniem karawaną. Zwłaszcza że mówimy tu czasem o zarządzaniu nie tylko typową czwórką postaci, ale całkiem sporymi grupami.

Poruszanie się po mapie, czyli point-crawl

Karawana w “Ultraviolet Grasslands” porusza się pomiędzy konkretnymi punktami na mapie, odległymi od siebie dla ułatwienia, jak pisałem wyżej, o pewną ilość tygodni. Zamiast badać konkretne heksy (jak ma to miejsce w hekscrawlu) w “UVG” odkrywamy de facto całe obszary. Co ważne, po dotarciu do konkretnego punktu docelowego możemy nie tylko eksplorować powiązane z nim wątki, ale również szukać odkrywek, czyli ciekawych punktów leżących na danym obszarze. Powoduje to powstanie rozchodzącego się promieniście systemu lokacji, które możemy eksplorować.
Co ważne, podróże pomiędzy poszczególnymi punktami docelowymi to nie jest czas, który po prostu “przewijamy”, ale naszej karawanie w każdym tygodniu może przydarzyć się coś mniej lub bardziej przyjemnego; może na przykład stać się celem ataku wrogów, wpaść na jakiejś potwory lub przeszkody terenowe. Grupa może też oczywiście podjąć decyzję o całotygodniowym postoju w głuszy, by odpocząć i zebrać siły albo spróbować zebrać nieco dodatkowych zapasów (choć to ostatnie może być trudne).
Point-crawl w wersji stworzonej na potrzeby “UVG” moim zdaniem w fajny i dość “realistyczny” sposób oddaje podróżowanie w konwencjach quasi-fantasy i postapo. Nie liczą się w nim konkretne odległości, a czas i zasoby, jakie musimy poświęcić na podróż. Dodatkowo zwykle podróżujemy do konkretnego, znanego punktu, a nie mniej lub bardziej losowo “hasamy po dziczy”. Nie zrozumcie mnie źle, lubię hekscrawl, ale kojarzy mi się on raczej z taką konwencją “hardcore survival’ (jak w “Twilight 2000” albo “Symbaroum” w mrocznym Davokarze), gdzie walczymy o każdy kolejny dzień i liczymy każdego zjedzonego lembasa. Point-crawl stworzony na potrzeby “UVG” bardziej mi pasuje do “soft survivalu”, czyli na dłuższe wyprawy przez mniej niebezpieczne tereny. Co więcej, uważam, że oba mechanizmy można bardzo ładnie pożenić, przechodząc w odpowiednich momentach od pointcrawlowego ogółu do hekscrawlowego szczegółu.

Zasoby i obciążenie

Istotnym elementem kawawany jest również obciążenie. Ten często pomijany w sesjach element staje się kluczowy w grach nastawionych na survival (nawet “soft”) i handel. Czyli właśnie w “UVG”. Zapasy pochłaniane przez członków wyprawy będą mieć duży wpływ na ilość zabranych na handel towarów (oraz oczywiście skarbów). Podstawową jednostką wagi jest w “Ultraviolet Grasslands” worek. To z jednej strony obciążenie, które człowiek może swobodnie nieść, a z drugiej ilość zapasów na tydzień, waga człowieka oraz standardowa jednostka towaru na wymianę. Worki dzielą się na 10 kamieni i 100 mydeł. Kamień to waga odpowiadająca losowemu średniemu przedmiotowi takiemu jak szpadel albo miecz, mydło to drobiazg taki jak sygnet, czy właśnie kostka mydła. Całość nie ma na celu oczywiście dokładnego odwzorowania wagi przedmiotów i jest raczej pewną abstrakcją stworzoną do ułatwienia buchalterii. Zwykle w trakcie sesji będziemy korzystać z worków, ale jeżeli drużyna wybierze się na eksplorację podziemi, może okazać się, że przydadzą nam się kamienie.
Co ważne, wszystkie zwierzęta i pojazdy mają podany udźwig w workach. Znacznie ułatwia to rozplanowanie obciążenia całej karawany, jednak musimy pamiętać o uwzględnieniu w nim jeźdźców i woźniców. Pojazdy i zwierzęta możemy oczywiście przeciążyć, ale wiąże się to z wydłużeniem podróży, co z kolei powoduje większe zużycie zasobów, co może skończyć się głodowaniem, albo dalszym nakręcaniem “spirali obciążenia”.

Czemu to takie fajne?

Mechanika zarządzania i podróżowania karawaną w “Ultraviolet Grasslands” znajduje bardzo przyjemny balans między prostotą a rozbudowaniem. Z łatwością pozwala zarządzać nawet całkiem dużymi grupami istot, nie tracąc przy tym pewnego “realizmu”. Nie musimy rozliczać się z każdej bułki czy pary trzewików, ale jednocześnie możemy poczuć presję związaną z zarządzaniem wyprawą. Jeżeli miałbym wyciągnąć z tej gry jedną rzecz i korzystać z niej gdzie indziej – byłoby to właśnie podróżowanie karawaną. Mechanika ta świetnie sprawdzi się (po pewnych, choć niewielkich dopasowaniach) zarówno w “Warhammerze”, “Dungeons & Dragons”, jak nawet w “Conanie”. Gdy wrócę do prowadzenia tych gier, zwłaszcza tej ostatniej, to na pewno sięgnę po rozwiązania z “Ultraviolet Grasslands”. Czego i wam życzę!

Grę wyda po polsku Triglav Studio, jednocześnie któremu dziękuje za materiały wykorzystane do stworzenia tej recenzji.

Warto przeczytać