Pod koniec poprzedniego tekstu o „Mieście Mgły” mówiłam, że o ile roll20 doskonale wspiera ten system, o tyle papier niekoniecznie. Przyszedł zatem czas, żeby zmierzyć się z tym problemem. Jak raz mam poczucie, że jestem osobą posiadającą najlepsze możliwe kwalifikacje, żeby wam o czymś opowiedzieć. Na drugim roku studiów podstawowymi narzędziami mojej pracy laboratoryjnej były: klej, nożyczki, ołówek i blok milimetrowy. Dostawałam tak straszliwego kociokwiku od rysowania wykresów po tych gęstych kratkach, że dalej to do mnie wraca w koszmarach sennych. Nic nie mogło przygotować mnie z tej dziedziny lepiej niż Chemia Analityczna 2.

Moją wielką miłością są artykuły biurowe. Mój obecny zapas cienkopisów, zakreślaczy, spinaczy, linijek, szablonów i innych takich prawdopodobnie wystarczy mi do końca życia. Co nijak nie powstrzymuje mnie przed kolejnymi zakupami. Istnieje jednak duża szansa, że wy niczego nie będziecie musieli kupować.
Na potrzeby tego tekstu przyjmijmy, że gramy kampanię w „Miasto Mgły” i jesteśmy w nią zaangażowani. Zaczniemy od wyprawki graczy.

Coś do pisania

Zestaw absolutne minimum, bez którego wstyd się pokazać: karta postaci, ołówek i gumka do ścierania.
Ja wiem, że gumki na końcu ołówków są symbolem publicznego przyzwolenia na popełnianie błędów. Tylko one z reguły nie nadają się do niczego poza symbolizowaniem. Nie używajcie ich, zwłaszcza różowych gumek na końcu żółtych ołówków, one niszczą papier. Ponieważ to jest wersja minimum, nada się jakakolwiek gumka, od siebie jednak polecę zwłaszcza te cienkie, przeznaczone do precyzyjnego korygowania oraz gumki w ołówku (poważnie, je się temperuje) lub w długopisie.

Mówiąc jeszcze o popełnianiu błędów: ołówki mają różną twardość. HB to ołówek prawdziwie neutralny i nie znam nikogo, komu by w czymś zawadzał. Twarde ołówki mają H i cyfrę, im wyższą tym są twardsze, zostawiają cieńszą, jaśniejszą linię i gorzej się ścierają. Z kolei ołówki B są miękkie, dość łatwo się ścierają, jednak piszą szeroką linią i bardzo łatwo je rozmazać.
Ja piszę ołówkami automatycznymi, nie będę jednak przedstawiać tutaj argumentów za i przeciw, gdyż to z reguły wywołuje dyskusję równie zażartą co spór między wielbicielami pierogów ruskich i pierogów z serem.

Zestaw, który pokazuje, że starasz się, ale nie jesteś nadgorliwy: karta postaci, ściąga z ruchami graczy, ołówek, gumka do ścierania, długopis/pióro i notes.
Drodzy gracze, nie ma sensu tego przed wami ukrywać: podręcznik mówi Mistrzom Gry, żeby nie tworzyli prostych zagadek, które można przejrzeć na wylot. Tajemnice „Miasta Mgły” rozwiązuje się powoli, chwytając się losowo wolnych końców w splątanym kłębku fabuły. Dokładając do tego fakt, że gramy raz w tygodniu albo rzadziej, notowanie jest niezbędne. Warto zwracać uwagę na imiona npców, miejsca i kolejność wydarzeń. Takie notatki doskonale wesprą zawodną pamięć, może nawet pozwolą odkryć nowe tropy. Dobrze jest od razu przeznaczyć na kampanię kilkanaście stron notesu, żeby nie musieć go gorączkowo kartkować.

Zestaw luksusowy: karta postaci, ściąga z ruchami graczy, ołówek, gumka, długopis/pióro, zakreślacz, osobny notes dedykowany kampanii (najlepiej na spirali i otwierany do góry).

Zakreślacz posłuży do wydzielenia nagłówków albo kategorii w notatkach. Polecam wybrać pastelowy, te klasyczne są bardzo agresywne. Aczkolwiek żółty neonowy w wypadku „Miasta Mgły” może pasować do klimatu.

Natomiast notes na spirali pozwoli poczuć się rasowym detektywem. To zdecydowanie wersja dla tych, którzy lubią wczuwać się w postać za pomocą rekwizytów i jednocześnie jedyna wymówka do kupienia otwieranego w ten sposób notesu, jaką udało mi się wymyślić. Ma też tę olbrzymią zaletę, że po otwarciu jest tak samo szeroki, jak gdy jest zamknięty i nie zajmuje przez to wiele miejsca na stole.
A jeśli należycie do tych, którzy nie biorą jeńców i dobierają kolory pisaków/atramentów pod nastrój sesji, polecam wpadające w szarość fiolety i ciemne, nasycone zielenie.

Coś do zorganizowania się

Docieramy do głównego punktu okiełznania powodzi papieru. Przypomnę, że każdy gracz będzie miał: jedną dwustronną kartę postaci, jedną dwustronną ściągę mechaniczną oraz niedającą się przewidzieć liczbę małych krat do śledzenia statusów, wskazówek lub story tagów.

Opcje, które zdecydowanie nie wchodzą w grę: złożenie karty postaci na pół i schowanie mniejszych karteczek w środek. Nie ma szans, żeby to się nie pogubiło. A mistrz gry nie będzie do następnej sesji pamiętał, jakiej rangi miałeś status „oszołomiony”, będzie tylko pamiętał, że jakiś miałeś. Tym bardziej nie sprawdzi się rozwiązanie „karta postaci na cztery, chowana w tylnej kieszeni spodni”. Serio ludzie tak robią. I nie spotyka ich za to żadna kara z niebios, co tylko świadczy o niedoskonałości tego świata.

Zestaw absolutne minimum: karta postaci i ściąga złożone na pół i zatknięte między kartki notatnika, drobne karteczki w zwykłej kopercie. Ewentualnie takiej prowizorycznej kopercie zrobionej za pomocą zszywacza.

Zestaw, który pokazuje, że starasz się, ale nie jesteś nadgorliwy: tekturowa albo plastikowa teczka na wszystkie papiery. Podczas sesji posłuży jako podkładka.
A jeśli mi ufacie, zróbcie tak: zostawcie sobie jedną karteczkę do śledzenia statusów/wskazówek/story tagów. Przyklejcie ją do notesu, żeby się nie zgubiła. Natomiast podczas sesji korzystajcie z absolutnego świętego Graala lifehacków do „Miasta Mgły” – karteczek indeksujących. Mieści się na nich akurat jedno słowo i cyfra, są od spodu podklejone lekkim klejem, który nie zostaje na papierze, więc podczas sesji nie odlecą z kraty postaci. Najlepsze są takie z matowego papieru, słabiej sprawdzą się te wykonane z folii. A już absolutnie najgenialniejsze można dostać w Tigerze: za około sześć złotych można kupić pojemnik, w którym jest osiem kolorów tych karteczek, każdego po sto sztuk. Spokojnie wystarczy na całą kampanię i jeszcze każdy gracz otrzyma własny kolor.

Zestaw luksusowy: tekturowa teczka wiązana jak w starym sekretariacie.
Zostajemy w estetyce dziennikarza śledczego. A, jak powszechnie wiadomo, każdy dziennikarz śledczy potrzebuje teczki na akta sprawy. Skoro w tej wersji idziemy na całość, to alternatywą dla używania karteczek indeksujących będzie wydrukowanie karteczek do śledzenia statusów i reszty ferajny, zalaminowanie ich i używanie mazaka suchościeralnego.
Nie wiem, czy wiedzieliście, ale nie można laminować kartek zapisanych ścieralnymi długopisami. Znaczy, można, ale jest to wyjątkowo nieskuteczne, ponieważ wszystkie napisy znikną pod wpływem temperatury. Tak że, gdybyście kiedyś chcieli unicestwić handout wypisany takim długopisem, możecie wrzucić go do mikrofalówki.

Coś do rzucania

Bardzo przepraszam wszystkie kościane gobliny, tutaj nie będzie wersji luksusowej. „Miasto Mgły” wymaga rzutów dwiema k6 i nigdy więcej kości nie pojawia się na stole.

Garść różności

Żeby utrzymać możliwie najwięcej elementów w klimacie sesji, wszystkim malującym usta polecam szminki w odcieniach czerwieni oraz ciemnego bordo i fioletu. Nada się każda, której opis wypowiedziany głosem filmowego detektywa w zdaniu po słowach „Weszła do mojego biura” możecie wyobrazić sobie w głowie.
Na pewno też w drużynie znajdzie się ktoś, kto doceni playlistę stworzoną pod twoją postać.
Można też przed sesją wypić kawę i oddać hołd patronowi wszystkich detektywów rozwiązujących dziwne sprawy, mówiąc „a damn fine cup of coffee”.
Znów propozycja dla uwielbiających rekwizyty: korkowa tablica i czerwona włóczka. Przygotujcie sobie tablicę szalonego człowieka. Niestety nie powiem wam jak, ponieważ moje zrozumienie tej techniki kończy się na tym, że włóczkę trzeba owijać wokół pinezek z plastikową główką.

Coś dla Mistrza Gry

Mówiąc zupełnie szczerze i od serca: nie utrudniaj sobie zadania, przyjacielu. Napisanie autorskiej kampanii tak, jak chce tego podręcznik jest wyjątkowo wymagające i pozostawia raczej niewiele chęci na lepienie dodatkowych rekwizytów. Planując scenariusze sesji upewnij się, że masz wyraźnie i w widocznym miejscu zapisane imiona npców, nazwy ważnych miejsc i moce zagrożeń, które napotkają gracze. Prowadzenie „Miasta Mgły” stanowi niezłe wyzwanie i ja z tego miejsca chciałabym powiedzieć, że robisz świetną robotę, jestem pewna.
Do ułatwiaczy życia zaliczyłabym drukowanie wizerunków npców wraz z widocznymi imionami. Wiem, że w internecie jest pełno specjalistów reprezentujących front „tam, gdzie zaczynają się obrazki, kończą się erpegi”, ale jeśli ty im nie doniesiesz i ja tego nie zrobię, to nie ma sposobu, żeby się dowiedzieli. Te zdjęcia naprawdę pomagają!
Podchodząc do sprawy od naukowej strony: nasze mózgi nie wyobrażają sobie nowych twarzy. Zazwyczaj wykorzystujemy te, które już widzieliśmy, najwyżej modyfikujemy je trochę w wyobraźni. Rozległy opis oblicza ważnego npca wcale nie sprawi, że gracze zobaczą go wyraźniej. Co innego w przypadku, kiedy dostaną zdjęcie. Poza tym granie we współczesnym settingu pozwala na obsadzanie ról aktorami, na których gaże uzbierałby tylko Jeff Bezos. A już w ogóle wisienką na torcie jest fakt, że na zdjęcie można przykleić karteczkę ze statusem i wszystko jest wiadome.
Sama praktykuję przyklejanie zdjęć npców do gładkiego drewnianego ekranu mistrza gry. Używam do tego masy mocującej, tej takiej białej, na którą niektórzy mówią multi tack. Nie zostawia śladów na ekranie ani na papierze. I najwyraźniej zachowuje swoje właściwości w nieskończoność, niestraszne jej zakopiańskie mrozy, trudy podróży ani żar rozgrzanego upałem poddasza.
Oczywiście można grać bez tego wszystkiego. Można też wziąć te pomysły i wykorzystać podczas grania w inny system, zapewniam, że działają tak samo dobrze. W ogóle sekretem do szczęścia jest granie w taki sposób, jaki najbardziej odpowiada danej drużynie.
Po tym stwierdzeniu nie pozostaje mi już nic innego, jak pożegnać się i mieć nadzieję, że kiedy już wyjdzie „Miasto Mgły” będziecie nim choć w połowie tak zachwyceni jak ja.
Do następnego!

Dziękuje wydawnictwu Black Monk Games za udostępnienie materiałów.

Tym razem oszczędzę wam długiego wstępu. Mam dziwne poczucie, że chyba nie dla nich czytacie tego bloga. Oraz podążające za tym poczucie, że prawdopodobnie czytacie go dla rpgów. Przejdźmy zatem do rpgów. Uściślając, przejdźmy do ciągu dalszego opowieści o mechanice Miasta Mgły, w którym nareszcie zajmiemy się faktyczną mechaniką.
No, prawie. Nie będę zagłębiać się w szczegółowe zasady i niektóre niejasności w mechanice (mimo mojej nieskończonej miłości od systemu muszę przyznać, że oryginalny podręcznik ma wyjątkowo chaotyczny rozdział o mechanice). Mam szczerą nadzieję, że do czasu premiery polskiej edycji ktoś zrobi to o wiele lepiej i bardziej kompetentnie niż ja bym kiedykolwiek mogła. To powiedziawszy, postaram się napisać tekst, który przygotuje graczy na to, co czeka ich przy stole podczas sesji w „Miasto Mgły”.
Mniej więcej sto lat temu, w „Drogowskazach we Mgle” wspomniałam, że podręcznik kładzie olbrzymi nacisk na filmowość rozgrywania sesji w „Miasto Mgły”. Od tamtego czasu trochę wyrzucam sobie, że nie wyjaśniłam wówczas, co ten termin oznacza w praktyce. Pozwólcie, że teraz nadrobię.

Filmowość sesji jest zagadnieniem, któremu można poświęcić cały artykuł, a przy mojej zwięzłości wypowiedzi to pewnie dwa albo i trzy. Nie mówię, że nigdy tego nie zrobię, co więcej, pewnie to zrobię, jak tylko pojawią się głosy, że ktokolwiek będzie to czytał. Jednak na ten moment poprzestanę na krótkim, ogólnym wyjaśnieniu.
Filmowość polega na zastosowaniu podczas rozgrywanej sesji zasad rządzących światem ekranu. Mistrzyni gry oraz jej gracze powinni kierować tempem i fabułą tak, jakby byli widzami filmu bądź odcinka serialu. Istnieje szereg zabiegów stosowanych właśnie w tym celu: przejścia montażowe między kolejnymi lokacjami bez opisywania podróży, wyciszanie dialogów po tym, jak odbędzie się ich najważniejsza część, odwoływanie się do klisz, także tych wizualnych, wreszcie kondensowanie opisów otoczenia tak, by stanowiły odpowiednik kadru.

Mechanika gry „Miasto Mgły” została skonstruowana tak, by wesprzeć opisany wyżej styl gry. Ma swoje korzenie w PbtA, jednak leży od niego podobnie daleko równoleżnikowo, co Forged in the Dark, tylko na innym biegunie. Nie, że przeciwnym, choć to by sugerowały równoleżniki. Na pewno graliście kiedyś w Cthulhu, wyobraźcie sobie tutaj jakąś nieeuklidesową geometrię, gdzie bieguny nie są naprzeciwko siebie.
Jak na grę wywodzącą się z PbtA przystało, „Miasto Mgły” ma zestaw ruchów dla graczy. Jeśli nigdy nie graliście w systemy na silniku Apokalipsy albo graliście dawno i trochę zapomnieliście, to ruchy gracza są narzędziem, które pozwala jego postaci podjąć interakcję ze światem gry. Zazwyczaj podręczniki opisują ruchy w zależności od celu podjętego działania lub sytuacji, w jakiej znalazła się postać, na przykład w „Masks” ruchu Directly engage a threat użyję, jeśli moja bohaterka postanowi bezpośrednio zmierzyć się z zagrożeniem, a w „Urban Shadows” ruch Put a name to a face będzie w użyciu, gdy będę chciała poznać reputację danej postaci. Podczas sesji deklaruję, jakiego ruchu będę używać, jak to wygląda w świecie gry, następnie rzucam kośćmi i rozpatruję wynik. Rezultat z dwóch kości sześciennych sumuję z modyfikatorami wskazanymi w opisie ruchu. Sukces wypada zawsze powyżej sumarycznej szóstki, na 7-9 efekt jest niepełny lub niesie ze sobą jakąś konsekwencję, wynik 10-12 oznacza, że wszystko się udaje, do tego nierzadko 12 jest wyjątkowym sukcesem i pozwala na dodatkowy efekt. Porażka na kościach oznacza trzy rzeczy: akcja bohatera nie powiodła się, obrywa jakąś konsekwencją i natychmiast po niej mistrz gry używa jednego ze swoich ruchów, z których wszystkie są stworzone do komplikowania sytuacji. Co istotne, ruchy są jedynym sposobem na zadziałanie w świecie gry. Dopóki gracz nie zdecyduje się na użycie jednego z nich, z punktu widzenia mechaniki jego bohater jest tylko obserwatorem wydarzeń, które toczą się bez jego wpływu.

Przejdźmy do „Miasta Mgły”. Ale najpierw zróbmy mały detour przez Petersburg w 1915 roku. Miejsce akcji: galeria sztuki, okoliczności: uroczysty wernisaż, osoby dramatu: wielbiciele sztuki oraz Kazimierz Malewicz, artysta. Malewicz stanął przed obrazem zasłoniętym płótnem i wygłosił mowę, która zaczynała się od słów „Porzućcie bagaż dotychczasowych doświadczeń” i potem ciągnęła się jeszcze przez wiele zdań. Mogę was zapewnić, że nawet w Rosji to nie są słowa, jakie codziennie mówi się miłośnikom sztuki. Jeśli chodzi o Malewicza, to potem było tylko gorzej, bo pokazał zgromadzonym “Czarny kwadrat na białym tle”. Jeśli chodzi o mnie, przywołuję tę historię po to, żeby nie wyjść na osobę o wielkim ego. Jakby co, Malewicz powiedział to pierwszy.
Zatem, porzućcie bagaż dotychczasowych doświadczeń. Zapomnijcie, że inne systemy mają umiejętności, na które się rzuca podczas testów. Wymażcie z głów wspomnienia kart postaci ze statystykami, one w ogóle nie będą wam w grze „Miasto Mgły” potrzebne. Zapomnijcie też, że zwykle PbtA każe wam testować jakiś atrybut, tego też nie będziemy już dłużej używać.
Mogło rzucić się wam w oczy, że kiedy opisywałam tworzenie postaci w poprzednim artykule, nie wspomniałam ani słowem o cyfrach na karcie postaci. Nie ma ich tam, bo w ogóle nie są potrzebne, liczą się za to power tagi. A tak właściwie, to gracze liczą power tagi. Niezależnie od wykonywanego ruchu, rzut zawsze wygląda tak samo: gracz patrzy na kartę postaci, wybiera power tagi, które mają w danej sytuacji zastosowanie i każdy z nich liczy jako +1, następnie uwzględnia weaknesses, statusy oraz story tagi (o których za chwilę) i do uzyskanego w ten sposób Power dodaje sumę z rzutu dwiema kośćmi sześciennymi.

Zrozumienie działania story tagów będzie łatwiejsze, jeśli na tym etapie przyswoicie zasadę, że każdy zagrany element mechaniki ma odzwierciedlenie w fabule. Wyobraźmy sobie sytuację, gdy moja bohaterka ściga kogoś po hotelowych korytarzach. Bez wątpienia mogę użyć jej tagu „championka biegów miejskich”, natomiast tagu „audi r8 po tuningu” już niekoniecznie, skoro jesteśmy zamknięci w hotelu. Mogę jeszcze rozważyć tag „para nietoperzych skrzydeł”, ale to oznacza, że wszyscy zobaczą jej skrzydła. Podczas jednego rzutu jak najbardziej można użyć tagów z różnych themsów, a także kilku tagów z jednego theme’u. Jeśli pojawiają się wątpliwości co do zasadności użycia tagu w danej sytuacji, ostatnie słowo zawsze należy do mistrzyni gry. Zawsze mam też możliwość spalenia tagu, co jest szczególnie użyteczne, gdy bardzo zależy mi na sukcesie. Wówczas liczę power jak zwykle, wybieram jeden z użytych tagów i zaznaczam jako spalony. Mój rzut automatycznie liczy się jako sukces o wartości 12+, zaś spalonego tagu nie mogę użyć ponownie dopóki nie odnowię go zgodnie z zasadami gry. Fabularnie będzie to oznaczało dla mojej postaci wyczerpanie zasobu lub własnych sił. Gdybym jednak musiała wykonać rzut, ale nie znalazła do niego żadnego pasującego story tagu, nie mam możliwości zapewnienia sobie automatycznego sukcesu, a moja power wynosi 0.
Wyjątkiem są power tagi z crew theme, które po jednym wykorzystaniu wyczerpują się tak, jakby zostały spalone, lecz nie dają automatycznego sukcesu.

Do opowiedzenia o ruchach, posłużę się przykładem, który do tej pory nigdy mnie nie zawiódł: drużyna wbiega na dach (może to być dach hotelu z wcześniejszego przykładu), gdzie jest grupa przeciwników, którzy mają ze sobą ładunek wybuchowy. Osoba, która chce nakłonić przeciwników do rozwiązania pokojowego, użyje ruchu Convince, po który sięgnie też w przypadku, gdy będzie chciała im wmówić, że SWAT jest już w drodze. Ktoś w międzyczasie może mieć inne zdanie i spróbuje zakraść się za przeciwników, rzucając na Sneak around, nawet jeśli jest akurat pod postacią myszy. Pokojowe negocjacje nic nie dają, przechodzimy do rękoczynów. W szarpaninie z przeciwnikami używamy Go toe to toe, ponieważ coś (lub ktoś) stawia nam opór w osiągnięciu celu. Wtedy ten gość przemieniony w mysz wraca do ludzkiej postaci i postanawia wyrzucić w górę ładunek wybuchowy, co jest wyjątkowo brawurowe i aż prosi się o użycie Take the risk. Skoro bomba poleciała w górę, uzbrojona w słoneczną włócznię postać ma czysty strzał, by go zdetonować, do czego służy Hit with all you’ve got. Tutaj znów mamy niepowodzenie, które skutkuje zniszczeniami ubocznymi i mistrzyni gry prosi o rzut na Face danger, żeby dowiedzieć się, w jakim stanie są bohaterowie po eksplozji.

To była ta łatwiejsza część. Są jeszcze dwa ruchy, które generują dwa różne rodzaje zasobów.
Investigate używane jest za każdym razem, gdy gracz chce uzyskać odpowiedź na pytanie (więc jego postać odwiedza archiwum, robi reasearch w internecie, przesłuchuje świadka). Sukces w tym rzucie generuje wskazówki czyli clues w ilości równej power tego rzutu, a co najmniej 1. Za każdą wydaną wskazówkę można zadać mistrzyni gry jedno pytanie, na które ona musi udzielić jasnej odpowiedzi lub dać graczom dobry trop. Nie trzeba wydawać wszystkich wskazówek jednocześnie, ale obowiązuje zasada, że za wskazówki z danego źródła można zyskać tylko odpowiedzi na pytania zgodne z wiedzą źródła.

Investigate posiada wariant, który podręcznik traktuje bardzo po macoszemu i nie umieszcza go nawet na ściądze dla graczy. Look beyond the Mist opisane jest jako sięgnięcie do wiedzy swojego mythoi i zobaczenie świata z innej perspektywy. Trochę taki “vibe check”. Wydane przez Son of Oak przygody do gry „Miasto Mgły” często uwzględniają fakt, że gracze mogą chcieć obejrzeć lokację z perspektywy mythoi i podają odpowiedzi w rodzaju „to miejsce przepełnione jest smutkiem po niedawnych wydarzeniach, ale jednocześnie wyczuwasz, że do niedawna było źródłem radości dla wielu osób”. W przypadku tego ruchu do wyniku rzutu 2k6 dodaje się liczbę themów postaci należących do Mythos i przy sukcesie uzyskuje wskazówki równe ich liczbie.

Każda drużyna z którą grałam najwięcej czasu potrzebowała na oswojenie się z ruchem Change the game. Zupełnie się im nie dziwię, ponieważ jego zasady sformułowane są tak, że początkowo gracze mają poczucie, że ktoś im podcina skrzydła. Tak wyszło, że zazwyczaj gram z proaktywnymi graczami, takimi kombinującymi. Oni w zasadzie już odruchowo składają deklaracje w rodzaju „Jesteśmy w hotelu, na pewno tu jest jakiś wózek na bagaże, chcę nim zablokować wylot korytarza, żeby uciekający typ musiał zwolnić”. I wtedy ja mówię „To będzie Change the game”, a oni się obrażają tak, jakby stanęli na moim dworcu w Monopoly i właśnie się dowiedzieli, że mam już trzy. Po Change the game sięgamy za każdym razem, kiedy chcemy wprowadzić do sceny nowy element. Podczas sesji, dużo częściej od wyczarowywania wózków hotelowych, będziemy korzystać z mocy postaci. Jeśli chcę sprowadzić deszcz, rzucam na Change the game, jeśli chcę uzdrowić czyjeś rany – Change the game, jeśli chcę przywołać małego impa z siódmego kręgu piekła – Change the game, jeśli chcę rzucić na kogoś złośliwy czar wybierania zawsze dłuższej kolejki w sklepie – Change the game. Wspomniałam, że ten ruch również generuje zasób. Tym razem jest to juice (na moich sesjach występujący jako „miąższ”), którego postaci fizycznie nie posiadają, lecz jest on odzwierciedleniem potencjału postaci do zrobienia czegoś. Podobnie jak w przypadku wskazówek, miąższu otrzymujemy tyle, ile wynosiła power rzutu, a minimum 1.

Szczególnym rodzajem miąższu jest Help/Hurt, o których wspominałam przy tworzeniu postaci. One stanowią rodzaj natychmiastowego miąższu do wykorzystania na pomoc lub szkodę danej postaci i zużywają się od razu po wykorzystaniu jak zwykły miąższ. Traktuje się je jako +1 bądź -1 do rzutu, jeśli ma to dobre uzasadnienie w fabule.

Statusy pojawiają się na stole, kiedy coś stanie się z postacią. Ich zasady odnoszą się zarówno do bohaterów graczy, jak i npców. Statusy mogą być negatywne (ich ranga będzie odejmowana od power) lub pozytywne (dodawane do power), umówmy się jednak, że dużo bardziej interesujące są te negatywne, bo pozwalają klepać przeciwników. Status składa się z nazwy, która oddaje stan postaci oraz rangi, która oddaje jego powagę. Formalnie rozpiętość rang to 1-6, w praktyce interesuje nas 1-4, ponieważ 5 to stan krytyczny, w którym postać nie może działać w zakresie, którego tyczy się status, natomiast 6 to stan permanentny – jak zamiana w kamień albo śmierć. Dopóki więc nasz bohater nie zarobi statusu o randze 5, może samodzielnie funkcjonować, nawet mając dwa różne statusy na 4. Jeśli podczas walki jedna postać strzela do przeciwnika z pistoletu, a druga częstuje go atakiem mentalnym, to nakładane przez nie statusy wpadają na osobne spektra. Spektra to takie zbiory, w które wpadają podobne obrażenia. Czyli jeśli bohater trafi przeciwnika raz w prawą, raz w lewą nogę, to nie powstają z tego dwa osobne statusy, tylko jeden. W ten sposób docieramy do przystanku, który lubię najmniej, czyli matematyki statusów. Zaraz zrozumiecie, dlaczego jej nie lubię: jeśli nakładamy większy status na mniejszy, to większy go zastępuje (3 zastępuje 2), jeśli nakładamy status na status takiej samej rangi, to zwiększa się on tylko o 1 (dwie 3 dają 4), jeśli nakładamy mniejszy status na większy, to on nie zmienia rangi, ale dodaje takie kreski, które są na karcie statusu.

Zazwyczaj status na karcie postaci jest tam dopóki nie podejmie się działania, żeby go usunąć (ruch Change the game, oraz szczegółowe zasady, w które nie będę się wdawać), niektóre same z czasem przemijają, na przykład zaklęcie kamiennego snu będzie utrzymywać się tylko jedną noc. Z kolei nałożyć status możemy poprzez ruchy graczy, z czego już łatwo wywnioskować, że walka zazwyczaj polega na nałożeniu na przeciwnika statusu o odpowiednio wysokiej randze.

Na pewno widzieliście kiedyś scenę W-Której-Jest-Pistolet. Zazwyczaj to pełna napięcia scena, rozgrywająca się w małym pomieszczeniu, w którym znajduje się kilka osób i jedna z nich nagle wyciąga broń, a pozostali natychmiast unoszą ręce do góry. Widz od razu rozumie, że pistolet jest tutaj poważnym zagrożeniem i ten, kto go trzyma dyktuje warunki. Zwykle w takich scenach udaje się rozbroić napastnika, ale rzucony pistolet bardzo szybko podniesie ktoś inny. Gdyby to było „Miasto Mgły”, to na stole leżałby story tag „pistolet”.
Każdy istotny dla fabuły przedmiot może stać się story tagiem, a każdego story tagu mogą użyć gracze (o ile akurat fabularnie ma to sens dla ich postaci, ale to już ustaliliśmy). Rangę story tagu dodajemy do power rzutu. Czasami jedno wykorzystanie story tagu wyczerpuje możliwość jego użycia, innym razem liczba tych użyć jest większa, choć ograniczona, bardzo rzadko story tagi są permanentne i mogą być używane dopóki ktoś nie postanowi ich zniszczyć.

Wspomniałam już, że w tym systemie mistrzyni gry nie rzuca kośćmi. Dysponuje za to swoimi własnymi ruchami, służącymi do utrudniania życia postaciom. Z racji, iż jest to artykuł kierowany przede wszystkim do graczy, poprzestanę na tym, że ruchy mistrzyni gry wchodzą do gry, kiedy graczom nie idą rzuty. Poza uniemożliwieniem graczom osiągnięcia celu, mistrzyni gry może nakładać na nich statusy lub zmieniać ich rangi, palić tagi postaci, a także obracać działania bohaterów przeciwko nim. Jeśli w scenie jest przeciwnik, to mistrzyni gry w ramach swojego ruchu może użyć jego specjalnych zdolności.

Czy ten system promuje teatralne gesty i dramatyczne zagrania? Owszem. Czy kocha je tak bardzo, że oparł na nich strukturę sesji? Jak najbardziej!

Podręcznik mówi, żeby każdą sesję naszego “serialu” rozpoczynać narracją z offu. Co brzmi w zasadzie jak większość sesji na świecie, jednak w grze „Miasto Mgły” głos narratora powinien należeć do gracza opowiadającego myśli i odczucia swojej postaci na tym etapie rozwoju fabuły. Ja nie jestem na tyle okrutna i zazwyczaj udaję, że nie widzę tego elementu zasad.

Później rozgrywamy sesję w zasadzie tak jak zwykle. Podręcznik wyróżnia podział na sceny, który jest dosyć intuicyjny: scena jest fragmentem sesji ograniczonym cięciem montażowym. Kolejnymi scenami opowiadamy jak bohaterowie mierzą się ze sprawą, a kiedy docieramy do momentu, który jest mniej ciekawy na ekranie i nie ma wartkiego tempa, mistrzyni gry zarządza sekwencję montażową. Jeśli graliście w „Blades in the Dark”, to sekwencja montażowa jest siostrą downtime’u.

Wynaleziono ją po to, żeby sprawnie przejść przez wszelkiego rodzaju sceny przegrupowania, przygotowań oraz regeneracji. Gracze podczas montażu wybierają jedną z pięciu opcji poświęcenia tego czasu, które dotyczą podniesienia się po konsekwencjach poprzednich akcji, przygotowania do dalszego śledztwa oraz rozwoju postaci. W montażu zazwyczaj nie rozgrywamy pełnych scen, po deklaracji gracz opisuje jedynie, jak wygląda działanie jego postaci i przechodzimy do następnego kadru. Akcje podejmowane w montażu automatycznie się udają, więc kości mają chwilę, żeby odpocząć.

Odwołałam się wcześniej do downtime’u w „Bladesach”, żeby jednak nie minąć się z prawdą, powinnam wskazać ważną różnicę. Podczas gdy w „Ostrzach” downtime ma miejsce po skoku, montaż w grze „Miasto Mgły” sprawdza się najlepiej w połowie sesji, nie na koniec.

Pozostając jeszcze w niedalekiej okolicy „Blades in the Dark”, zajmijmy się flashbackami. W grze „Miasto Mgły” pełnią funkcję oh shit buttons – służą do naprawiania przeoczeń, retroaktywnego uprzedzania faktów i radzenia sobie w sytuacjach, kiedy pierwszą reakcją gracza jest oh shit!. Każdy gracz może raz na sesję wywołać przebitkę z przeszłości, w której podejmuje akcję na tej samej zasadzie, co w scenie (wykonuje ruch i na niego rzuca) bądź opisuje scenę z przeszłości postaci, za co mistrzyni gry może nagrodzić go jedną wskazówką lub miąższem.

Najbardziej dramatycznym i widowiskowym cinematic move to Stop. Holding. Back. Trzymając się analogii do przycisków, to jest czerwony guzik na biurku prezydenta. Gracz może po niego sięgnąć, jeśli zdecydował, że to jest moment, kiedy jego postać użyje swoich mocy w nowy sposób, którego do tej pory nie było w kadrze lub na dużo większą skalę niż. Mistrzyni gry wyznacza koszt takiego działania, a gracz rzuca dwiema kostkami i do wyniku dodaje ilość themów należących do Logos. Powyżej 9 płaci tylko ułamek kosztu, który waha się od utraty całego theme po śmierć postaci. Jean Grey poddaje się mocy Phoenix, od tego momentu już nic nie będzie takie samo.

Mistrzyni gry powinna prowadzić fabułę tak, żeby torturować graczy trudnymi wyborami i ich konsekwencjami. Powinna kierować okręt sesji na czołowe zderzenie z konfliktem między Myhos a Logos bohaterów. Wówczas gracze muszą wykonać ruch Make a hard choice. Aktywuje się on w trzech sytuacjach. Po pierwsze, kiedy odpowiedzi związane z Mystery postaci znajdują się na wyciągnięcie ręki, ale ona po nie nie sięga, co powoduje postęp paska fade na odpowiednim themie. Po drugie, kiedy postać działa lub wypowiada się niezgodnie ze swoim Identity, co powoduje postęp paska crack. I wreszcie, kiedy postać poświęca coś, czego szczerze pragnęła, by utrzymać swoją Identity, wówczas zaznacza Attention, które jest paskiem rozwoju postaci.
Pasek fade/crack odzwierciedla jak blisko jest bohater od utracenia tej części swojego życia. Jeśli się wypełni, trzeba stworzyć nowy theme, przy czym theme Logos musi zostać zastąpiony przez theme Mythos lub vice versa.

W poprzednim tekście bardzo dużo pisałam o tym, że każde Mystery jest właściwie wątkiem postaci. Podczas gry pojawiają się odpowiedzi na dręczące bohaterów pytania i aktywują ruch Finally, some answers. Gracze mają wybór między zaznaczeniem Attention, fade lub zmianą samej Mystery.
Rozgrywanie Identity nie ma już tak spektakularnej mechaniki. Jeśli jednak wydarzy się coś, co mocno na nią wpływa, aktywuje się ruch End of the road. Wówczas należy przeformułować Identity, a jeśli jakiś rozdział życia postaci faktycznie się za nią zamknął, zmienić cały theme.

Na zakończenie sesji zostaje jeszcze Geek out during credits, podczas którego każdy przy stole musi odpowiedzieć na co najmniej jedno z wymienionych w opisie pytań. To sprytny sposób na skłonienie graczy do dawania sobie feedbacku „na gorąco”, dodatkowo nagradzający ich drobnymi korzyściami. Pytania dotyczą współpracy bohaterów, interakcji między nimi i refleksji nad osobistymi wątkami postaci.

Nie wiem czy mi uwierzycie, ale to największy skrót zasad, jaki byłam w stanie stworzyć. Zajął prawie 4 strony tekstu, czyli całkiem sporo. Z drugiej strony, poruszyłam każde zagadnienie mechaniczne, więc nie spotkają was już podczas gry żadne niespodzianki, ani nie zaskoczą wasdodatkowe zasady. Bez wątpienia jest to dużo informacji, które trzeba przyswoić, za to raz opanowane działają już zawsze, nieważne gdzie i z kim gra się w „Miasto Mgły”.

Z tego co zauważyłam u moich graczy (sama wyłącznie prowadziłam ten system), mechanika należy do kategorii easy to learn, hard to master. Za wieloma osobami ciągną się przyzwyczajenia z innych systemów i muszą się dopiero wyrobić w działaniu ruchami, a nie swobodnymi deklaracjami. Samo wypracowanie schematów myślenia nie stanowi jednak pełnego sukcesu, ten polega na planowaniu na dwa, trzy posunięcia w przód i tworzeniu sobie sekwencji ruchów. Jednocześnie jest to też mechanika, która podoba się nawet tym moim graczom, którzy normalnie nie lubią używać mechaniki. Jest blisko związana z fabułą, ma prostą formułę i jest wolna od momentów, w których przez kilkadziesiąt minut wymieniamy się rzutami na obrażenia.

Nie będę też ukrywać, że jest to system o wysokim progu wejścia. Nie da się go nauczyć w biegu i na zasadzie “zaczniemy grać, to załapiesz”. Co więcej, krytyczne znaczenie mają tagi wymyślane przy tworzeniu postaci, kiedy graczom jeszcze brakuje obycia ze specyfiką gry.

I wreszcie, choć piszę to z bólem, karty postaci i tracking cards mają design, który nie ułatwia gry. Tak naprawdę najlepiej do tej pory grało mi się na roll20, który świetnie obsługuje „Miasto Mgły”. W tradycyjnej wersji gracz ma przed sobą kartę postaci, która zawiera pięć wąskich kolumn (na każdy theme), do tego ściągę z ruchami, do tego tracking cards, które mogą być albo kartką a4 z dziewięcioma małymi kartami lub wyciętymi drobnymi kartami. Pomnóżmy to przez czworo graczy i tworzą się igrzyska makulatury.

Powyższe uwagi nie zmieniają faktu, że „Miasto Mgły” to mój ulubiony system. Premiuje granie w sposób, który zawsze był dla mnie intuicyjny: z mocnym ustawianiem scen, odważnymi deklaracjami i dawaniem się ponieść wartkiej akcji. Niesamowicie ujmuje mnie to otwarte wyłożenie kart i stwierdzenie już na samym początku, że gramy tak, jakbyśmy opowiadali fabułę filmu. Może mieliście kiedyś tak, że czytając podręcznik odnieśliście wrażenie, że autor myśli podobnie jak wy? Ja pierwszy raz tak pomyślałam, kiedy po przebrnięciu przez mechanikę dotarłam do rozdziału dla mistrzów gry. Później czytałam jeszcze gotowe przygody i trochę się śmiałam z ilości rozwiązań bliźniaczych do tych, które wcześniej wprowadzałam u siebie na sesjach. Łącznie z tym, że kiedyś przez przypadek stworzyłam niemal identyczną parę npców.

Z całej tej miłości i entuzjazmu wymyśliłam kilka hacków, które pozwalają powstrzymać zalew makulatury i jednocześnie łączą się z moją ulubioną kategorią przedmiotów: artykułami biurowymi. Na wycieczkę do papierniczego zabiorę was następnym razem, dziś ode mnie to już wszystko.

Grę po polsku wyda Black Monk Games.

Miałam problem, żeby zacząć poniższy tekst.
Kojarzycie ten moment, kiedy trzeba dołączyć do ludzi tańczących w kółku? Ja już nie mówię, że jakiegoś porządnego jiga. Sięgnijmy wspomnieniami do czasów przedszkola, kółko graniaste i tak dalej, a ja chwilę dłużej wiązałam sznurówki. Dobiegam do reszty grupy “Muchomorków”, a oni już chodzą w kółku. I jak tu wybrać miejsce do przerwania łańcucha ludzkich rąk, kiedy to wszystko takie spójne, piękne i tak idealnie się kręci?

To jest właśnie problem z opowiedzeniem o mechanice gry “Miasto Mgły”: trudno wybrać dobry punkt do rozpoczęcia, ponieważ wszystkie elementy są ściśle powiązane, a dopiero pełne zrozumienie całości pozwala zagrać tak, jakby kostki i stół pobłogosławił Puchaty Królik Wszystkiego Dobrego i Miłego. Jest spora szansa, że najlepszy efekt merytoryczny da przeczytanie tego tekstu do końca i powrót do tego miejsca. Wtedy krąg się zamknie i świat opromieni nagła jasność.

Już na wstępie zaznaczę rzecz, która będzie się przewijać przez cały artykuł: satysfakcjonująca dla wszystkich przy stole gra w “Miasto Mgły” wymaga dużej współpracy i zaufania między graczami a mistrzem gry. System wymaga od graczy wymyślenia wątków ich postaci, sugerowania, jak dalej historie tych postaci mogą się potoczyć i daje im na tyle duże możliwości ingerowania w świat, że przy odpowiedniej dawce złej woli mogą zepsuć zabawę reszcie drużyny.

“Miasto Mgły” kiepsko sprawdzi się jako system, którym chcemy wprowadzić kogoś w erpegi w ogóle. Gdybym miała wyznaczyć gdzieś granicę, po której nabiera się odpowiedniego doświadczenia, powiedziałabym, że byłoby to tak przy piątej stworzonej w życiu postaci, niezależnie od tego, czy stworzyło się ich pięć w pierwszym roku grania czy w ciągu dziesięciu lat.

Dla równowagi powiem wam, kto będzie się najlepiej bawił na sesjach “Miasta Mgły”: mistrzowie gry. Nie tylko dlatego, że wreszcie to nie oni prowadzą i mogą sobie pograć jak ludzie. Sesje w “Miasto Mgły” błyszczą tym jaśniej, im bardziej pewni siebie są gracze, im częściej częstują innych klimatycznymi opisami i podejmują decyzje na podstawie tego, co będzie lepsze dla historii, nie postaci.

Wiem, że i tak nie uniknę opowiadania o całości mechaniki, jednak zdecydowałam zacząć od tworzenia postaci. W tym miejscu chciałabym zastrzec, że poniższy artykuł nie wyczerpuje tematu ani nie zagłębia się w szczegółowe zasady gry. Został napisany, żeby nakreślić wam, co czeka was przed i w trakcie grania w “Miasto Mgły”. Ponieważ polskie tłumaczenie jest tuż-tuż niedaleko i głupio byłoby siać teraz zamęt, w tym tekście posłużyłam się oryginalnymi terminami z podręcznika.

W teorii wygląda to tak: mając koncept postaci, wybieramy cztery spomiędzy dostępnych themebooków i odpowiadając na zapisane tam pytania, tworzymy power tagi, które później w grze będą decydowały o wyjściowej wartości rzutu i jednocześnie wymyślamy wątki dla naszych bohaterów.

W praktyce…

Zacznijmy od tego, że wiem, że nie mam prawa mówić wam, z kim możecie się zadawać, a z kim nie. Ale jeśli ktoś mówi wam, że tworzenie postaci do gry “Miasto Mgły” jest szybkie i przyjemne, to prawdopodobnie jest też tą osobą, która wsiadając w Białymstoku w pociąg Rybak (TLK 18104), twierdzi, że w Szczecinie będzie akurat na obiad.

To jest długi i żmudny proces. Z moich obserwacji wynika, że szczególnie daje w kość dwóm typom ludzi: perfekcjonistom oraz tym, którzy zajmują się pisaniem kreatywnym. Co więcej, ta sztuka nie udaje się nigdy, kiedy zabiera się za nią więcej niż jedna osoba. Trochę jak ten szkolny projekt, na który umawiacie się u kogoś, siedzicie pięć godzin, jecie pizzę, wracacie do siebie, a potem jedna osoba robi całą pracę, bo spotkanie nic nie dało.

Na dobry początek potrzebujemy dwuelementowego pomysłu na postać: jej zwykłej tożsamości (Logos) oraz mitologicznej (Mythos). Na przykład: bibliotekarka z uniwersyteckiej biblioteki mająca Mythos Ariadny, barman w podłej spelunie, który jest Łapaczem Snów (mitologia Odżibwejów). Na razie tylko tyle, szczególnie jeśli podchodzimy do całego procesu po raz pierwszy. Wybieganie myślami za bardzo do przodu na początkowych etapach może prowadzić do późniejszego kryzysu i głębokiego zwątpienia.

W następnym kroku decydujemy, ile postać otrzyma themesów typu Mythos, odpowiadających za jej magiczne zdolności. Maksymalnie możemy wziąć trzy i wówczas bohaterka będzie bardzo blisko stania się Awatarem – straci resztkę swojego człowieczeństwa i mit przejmie ją całkowicie. Dwa magiczne i dwa “zwykłe” themesy oznaczają postać balansującą na granicy pomiędzy dwiema tożsamościami. Natomiast jeden magiczny theme zazwyczaj mają ci Rifterzy, którzy ledwo co odkryli swoją mityczną część.

Teraz musimy wybrać cztery spomiędzy czternastu themebooków z podręcznika podstawowego (dodatek “Shadows & Showdowns” oferuje jeszcze cztery). Podręcznik trochę to zadanie ułatwia, proponując gotowe zestawienia dla danego typu bohatera.
W oczekiwaniu na tłumaczenie, posłużę się jeszcze angielskimi nazwami themebooków.

  Logos Themebooks

Defining Event – wydarzyło się coś, co zmieniło życie bohatera: strata ukochanego, wypadek, 15 minut sławy, nagłe oświecenie.

Defining Relationship – gdzieś jest (lub była) osoba, która ukształtowała bohatera: mentor, partner albo sidekick, nemezis, gang, kult.

Mission – postać nie spocznie dopóki nie dopnie swego: zemsta, przysięga, obsesja, nieustanne poszukiwania, coś osobistego.

Personality – każdy ma jakąś osobowość, ale ten themebook sprawia, że cechy osobowości będą tym, co znacznie ułatwi bohaterce życie.

Possesions – opisuje to, co postać posiada: od niezawodnego samochodu, przez tonę broni, po jakieś błyskotki.

Routine – jakiekolwiek nie byłoby zwykłe życie bohaterki, można je opisać przez ten themebook: jest działaczką w charytatywnej organizacji, kolekcjonerką sztuki, złodziejką, zwykłą studentką.

Training – dotyczy tak wyszkolenia w sztukach walki, jak i edukacji czy doświadczenia życiowego.

Przyjmijmy, że wybieranie mamy już za sobą, nikt nam nie zabroni zmiany zdania w trakcie (albo siedmiu) i przejdźmy do wypisywania karty. Celowo pomijam tutaj linijkę z Attention i Fade/Crack, wrócimy do niej przy opowieści o mechanice.
Dla każdego theme’u będziemy postępować podobnie. Najpierw wpisujemy sobie jego nazwę na górze karty i zaznaczamy czy należy do Mythos czy do Logos.
Kolejny krok polega na odpowiadaniu na pytania. Zawsze odpowiadamy na pytanie pierwsze, a następnie wybieramy sobie dwa z kilku oferowanych przez themebook, dobierając je pod to, co najbardziej pasuje do naszej fabuły oraz wewnętrznemu munchkinowi. Każdą odpowiedź staramy się sformułować tak, żeby była krótką frazą i łatwo dało się zapamiętać, na jakie pytanie odpowiadała. To drugie da się utrzymać w głowie mniej więcej przez dwie sesje, więc możemy już na tym etapie zapisać sobie literę, którą oznaczone było pytanie – tak szybciej dojdziemy co znaczyło “zmienione echo”.
Odpowiedzi stają się power tagami, które będziemy przywoływać podczas gry, żeby podbić sobie rzuty. Problem w tym, że trzeba jeszcze przekonać mistrza gry, że fabularnie ma to sens. A wiecie, każdego z nas kiedyś zapytano przy stole: “Czyli od początku miałaś przy sobie wielki miecz na tym przyjęciu?”.
Kwestia miecza przypomniała mi, że miałam was ostrzec: rozwój postaci nie pozwala na dobieranie kolejnych power tagów. Więc jeśli na początku nie określimy, że miecz chowa się w tatuażu, to on już nigdy nie otrzyma tej cechy.

Wybieramy sobie jeszcze słabość, czyli Weakness tag, w identyczny sposób jak dotychczas: odpowiadamy na jedno pytanie i zapisujemy odpowiedź na karcie postaci. Słabości można na sesji rozgrywać na dwa sposoby, zależnie od ustaleń w drużynie.
Opcja A: w czasie rzutu gracz musi uczciwie odpowiedzieć, czy w danych okolicznościach nie uruchamia się słabość z któregoś z themesów, z których akurat korzysta i jeśli tak jest, otrzymuje -1.
Opcja B: Umawiamy się, że słabości działają jak wady i gracze mogą wywoływać je jak negatywne strony aspektów w “Fate”, nawet nie będąc w trakcie rzutu, ale na przykład decydując o niekontrolowanej przemianie w dzikie zwierzę, gdy zobaczą dowody zdrady ukochanej.

Teraz patrzymy na Mystery/Identity i doświadczamy pustki w głowie jak na sprawdzianie z matematyki, gdzie przyszliśmy liczyć na cyferkach, a zadania mają same litery.

Mystery przypisane jest do themebooków Mythos i jest pytaniem, które dręczy postać. W najprostszej wersji to pytanie będzie dotyczyło jej mitu, na przykład Orfeusz może wpisać sobie “Gdzie jest Eurydyka?” i w tym momencie gracz wybiera, jaki wątek będzie rozgrywał. Pytania mogą być bardziej filozoficzne: pomęczmy jeszcze tego Orfeusza i zmieńmy pytanie na “Na ile moja sztuka dalej jest sztuką, skoro używam magii?” albo “Dlaczego z góry pisana jest mi porażka?”. Każde z tych pytań jest sygnałem dla mistrza gry. Jeśli mamy więcej niż jeden magiczny theme, każde Mystery musi dotyczyć innej sfery życia bohatera. I jeszcze praktyczna rada: postarajcie się nie zaczynać tych pytań od “czy”, ponieważ to daje tylko dwie możliwe odpowiedzi. Zamiast tego szukajcie takich, które zaczynają się od “jak”, “gdzie”, “dlaczego”, “kto”.

Wyprzedzę trochę chronologię, żeby wyjaśnić jak to wygląda w toku gry. Jeśli bohater przybliża się do rozwiązania swojej tajemnicy, gracz musi zawczasu przygotować następną. Gdy Orfeusz dowiaduje się, że jego porażka zależy od Fatum może jako następną tajemnicę wybrać “Jak uwolnić się od Fatum?” i znów nadać kurs HMS Wątek.

W themebookach Logos występuje Identity, które jest nieco prostsze. To najczęściej stwierdzenie dotyczące przekonań postaci, określające jej relację z inną osobą, wyrażające największe marzenie albo przekonanie o samej sobie. Tutaj trudność polega jedynie na dopasowaniu stwierdzenia do themebooka. I również tutaj każde Identity tworzy jakiś wątek, dajmy na to marzenie postaci o otwarciu własnej knajpy.
Mając to za sobą, nadajemy jakiś tytuł temu theme’owi. Tytuł nie ma żadnego znaczenia mechanicznego.

Pewnie już to policzyliście, ale i tak powiem to dobitnie: powyższy fragment implikuje, że każda postać przychodzi z czterema wątkami. Przy czterech graczach w drużynie to jest szesnaście wątków, które mistrz gry musi ogarnąć, a jeszcze przydałaby się jakaś fabuła.

Teraz musimy zrobić tak jeszcze trzy razy i mamy wypełnione wszystkie themes. Następnie wybieramy sobie jeden z nich, odpowiadamy na jeszcze jedno, dowolne pytanie oraz dobieramy jedną słabość.
Ale to nie koniec.

Pozostaje jeszcze Crew Theme, które trzeba uzupełnić całą drużyną. Wracamy do wizji ze spotkania na projekt grupowy. Dokładnie do tego momentu, gdy jedna osoba (pewnie mistrz gry) mówi “dobra, guys, ale musimy coś ustalić”. Na szczęście nie jest tak tragicznie, bo ta sama osoba jakiś czas wcześniej zadała pytanie “kim właściwie chcecie grać” i już trochę wiecie, na czym stoicie. Podręcznik oferuje następujące motywy dla drużyn:

• Casual detectives – bohaterowie żyją sobie życiem zwykłych ludzi do chwili, w której coś dziwnego dzieje się w ich sąsiedztwie. Kampania będzie kłaść duży nacisk na żonglerkę między codziennością a starciem z magiczną stroną miasta.
• Company Men – bohaterowie pracują dla dużej firmy albo potężnej organizacji i są bardzo dobrzy w tym, co robią. Bohaterowie mogą od początku wiedzieć, że ich pracodawca ma związek z Mythoi, bądź też dopiero to odkryją i zdecydują się albo mu pomagać, albo aktywnie go zwalczać.
• Conspiracy Busters – ta wersja charakteryzuje się tym, że bohaterowie mają vana i/albo tablicę z czerwoną nitką, są przekonani o istnieniu spisku na najwyższym szczeblu. I zasadniczo mają rację.
• Dabblers in the Mist – bohaterowie studiują przeszłość, może zaledwie w historycznym aspekcie i faktycznie są archeologami; może należą do kultu albo stowarzyszenia mistyków.
• The Event – jedno wydarzenie zmieniło życie bohaterów i w jakiś sposób ich połączyło, a oni zrobią wszystko, żeby zrozumieć, co za tym stało.
  
• “Masked Vigilante” Investigations – bohaterowie uznali, że nie mogą biernie patrzeć na to, co dzieje się w mieście i zdecydowali się wyjść na ulice. Maski w tytule są tylko figurą retoryczną, żeby spełnić wymagania wystarczy być nieźle wkurzonym. Bohaterowie mogą być szarymi mieszkańcami miasta, prywatnymi detektywami, mogą też być związani z policją.
• Modern Gods – porzucamy motyw utrzymywania dwóch tożsamości i skupiamy się już wyłącznie na tej mitologicznej. Bohaterowie są współczesnymi bogami, którzy chcą utorować sobie drogę na szczyt.
• The Order – gramy współczesnymi templariuszami, którzy przysięgli walczyć z Tym Bardzo Wielkim Złem albo mnichami, którzy muszą utrzymać Równowagę. Albo strażnikami Ważnego Skarbu.
• The Pros – wchodzimy w konwencję heist movies i gramy ekipą, która już nie raz wykonywała taką robotę. Albo trochę poważniej, gramy grupą twardych najemników, ludźmi, do których przychodzi się ze zleceniem.
• The Gang – tutaj gramy o tym, co jest najważniejsze w “Szybkich i Wściekłych”. O relacjach między członkami ekipy. Może niekoniecznie mamy samochody, równie dobrze możemy być współlokatorami z domu spokojnej starości. Za to na pewno będziemy zajmować się dziwnymi wydarzeniami w naszym najbliższym otoczeniu.

Całe szczęście, ten wybór mamy już za sobą. Teraz musimy już tylko całą bandą odpowiedzieć na pierwsze pytanie, potem na dwa dowolnie wybrane i wybrać jedną słabość. Wszyscy muszą się zgodzić i mamy to. Na sam koniec zostaje najlepsze, bo już prawie-prawie przypomina to granie.

Relacje czyli Crew Relationships tworzymy tak: ustalamy sobie kolejność graczy, żeby poruszać się po kole. Osoba “z głosem” otwiera jeden ze swoich themebooków, znajduje właściwą rubrykę, czyta zdanie z podręcznika, które brzmi na przykład tak: (themebook Mission) “One of them has aided you in your efforts and earned your earnest gratitude and respect. Take a Help point on them” i wybiera innego gracza. Jeśli wskazana osoba zgodzi się przyjąć tę relację, to gracz “przy głosie” zapisuje sobie to Help, które podczas gry może wykorzystać jako instant pomoc (+1) danej postaci. I następnie dwójka graczy mówi reszcie, jak dokładnie wyglądało tamto zdarzenie. Później przy głosie jest kolejna osoba i powtarzamy to tak długo aż wszyscy będą usatysfakcjonowani ilością relacji odzwierciedlonych jako wspomniane już Help oraz Hurt, które jest jego przeciwieństwem i działa jako natychmiastowe -1 do rzutu.

Koniec. Dokonaliśmy tego. Teraz może to tak nie brzmieć, ale poproszę o trochę zaufania, bo absolutnie-totalnie-całkowicie-do-imentu warto. “Miasto Mgły” wymaga przygotowania, ale włożony wysiłek zwraca się z nawiązką podczas gry.

Od siebie dodam jeszcze, że chyba najlepszą radą (poza pilnowaniem tempa) jest: twórzcie postacie, które polubicie. Znakiem, że idziecie w dobrą stronę podczas tworzenia bohatera jest rosnąca ekscytacja na myśl o graniu nim. Wpisujecie ten miecz chowający się w tatuażu i już myślicie o tym, jak opiszecie reszcie, że tatuaż schodzi bohaterce z przedramienia, a sekundę później ona zaciska palce na rękojeści ostrza, które jest wyjątkowo jasne w granatowoszarej scenerii doków. Natomiast kiepskim znakiem jest mordowanie się przy próbach odpowiedzenia na pytania, bo w sumie nic do końca nie pasuje do tego, co byście chcieli.

Teraz to już naprawdę wszystko w temacie skróconego przewodnika po tworzeniu postaci. Następnym razem bierzemy się za mechanikę, tym razem dotrzymam słowa.

Grę „Miasto Mgły” po polsku wyda Black Monk Games.

Jeśli nie natknęliście się wcześniej na tę najpiękniej na świecie ilustrowaną grę, jesteście w najlepszym miejscu, w jakim możecie teraz być. Ośmielę się nawet stwierdzić, że mam pewne kompetencje, żeby opowiedzieć wam o Mysiej Straży, jeśli nie przez faktyczne dokonania, to przez zasiedzenie. Jednak nie przyszliście tutaj czytać mojego résumé, zatem przejdźmy do ważnych rzeczy.

Gra ma dwóch twórców, zacznijmy od Luke’a Crane’a – autora „Burning Wheel”. Luke zrobił to, co wielu z nas – zachwycił się komiksami „Mysia Straż”, a potem zrobił krok dalej i skontaktował się z autorem komiksów, Davidem Petersenem. Przeskakujemy teraz do 2008 roku. Ich gra ukazuje się nakładem komiksowego wydawnictwa Archaia Entertainment (obecnie imprintu Boom! Studios) i wygrywa Origins Award, liczne Indie RPG Awards oraz potrójne srebro w ENnies. W tym samym roku komiksowy starszy brat „myszy” dostał podwójną nagrodę Eisnera.

Pierwszym, co przykuwa uwagę w „Mysiej Straży” są – bądźmy szczerzy – ilustracje wyglądające jakby duch Beatrix Potter zstąpił i odnowił brushe. Przywodzą na myśl stare książki dla dzieci. I kiedy mówię „stare” mam na myśli takie, które mają już dobrze ponad sto lat. To ilustracje dokładnie do tej ulubionej historii, której nigdy nie zobaczyliśmy, lecz teraz mamy szansę opowiedzieć ją sobie sami. To będzie opowieść o odwadze, honorze i wielkich przygodach, których bohaterami zostaną myszy.

Na ilustracjach są myszy dzierżące miecze, wzorowane na legendach arturiańskich. I nasi strażnicy też mogą mieć miejsce pośród legend. Jeśli pożyją dość długo, by na to miejsce zasłużyć. W końcu mówimy o bardzo małych stworzeniach mierzących się z naturą, która jest przerażająca: pełna drapieżników i niebezpiecznej pogody. „Mysia Straż” nie jest mroczna, ale nie da się zaprzeczyć, że jest zdecydowanie podszyta mrokiem; w tym świecie ciepłych barw nagle pojawia się obraz wojennych zniszczeń czy ofiar drapieżnika.

Nie chcę nikogo rozliczać z fantazji, ale podejrzewam, że nie ma za wielu osób, które pewnego ranka obudziły się z myślą „Ale bym se pograła myszą”. Poza tym im nie trzeba przedstawienia systemu, oni na pewno już dawno ustawili sobie wszystkie możliwe przypomnienia, żeby nie przeoczyć zbiórki. Wszystkich pozostałych proszę o przygotowanie do zanurzenia się w dygresji za trzy, dwa…

Bardzo przyjemnie gra się w D&D i pokonywanie potworów ma się za źródło zarobku. Bardzo przyjemnie gra się w „Conana”, „Soulbounda” czy „Dungeon Worlda” i robi z bohaterowania zawód, i dokonuje szlachetnych czynów w imię najwyższych wartości. Ile zasłużonej radości jest w chwili, kiedy nasi bohaterowie stają naprzeciw bogom i są im równi! I tak pierwszy raz, drugi… Za każdym razem jest świetnie, nie zrozumcie mnie źle. Aż do tego razu, kiedy oprócz radości pojawia się uczucie, że, kurczę, czegoś jednak brakuje, czegoś jest nie dość. Ludzkie mózgi po prostu tak robią; nudzi nam się wielkość w grach i jak ciągle operuje się na wysokich tonach, to w końcu przestaje się je słyszeć. Całe szczęście, erpegowcy mają prościej niż bohaterowie romansów, którzy muszą porzucić życie w wielkim mieście i wyjechać na wieś. Nam, żeby zacząć od nowa wystarczy zmiana systemu.

Właśnie tutaj pojawia się „Mysia Straż” i rozwiązuje wszystkie nasze problemy. No, dobrze, „wszystkie” to bardzo mocny kwantyfikator, poprawię się.

Właśnie tutaj pojawia się „Mysia Straż” i rozwiązuje ten problem. Jest grą, która pozwala przejść dorastanie do bohaterstwa bez rezygnacji z ciekawszych elementów świata. Mnie osobiście granie w „Mysią Straż” daje mnóstwo radości podobnej do tej, jaką czułam hen, hen na początku grania w jakiekolwiek erpegi, tylko tym razem mogę to przeżyć dużo bardziej świadomie.

Mechanika „Mysiej Straży” to też całkiem niezłe oderwanie od rutyny, przede wszystkim kiedy przychodzi do walki. U podstaw całej kostkologii w tym systemie leży mechanika „Burning Wheel”.

W „Mysiej Straży” „Burning Wheel” jest uproszczony. Nie drążymy bardzo głęboko w historii postaci i samo tworzenie nie zajmuje dużo czasu. Kiedy bierzemy kości do ręki, to są to kości sześcienne w ilości równej atrybutowi i umiejętności i musimy na kościach wyrzucić odpowiednio dużo sukcesów. Zarówno sukcesy, jak i porażki zaznaczamy na karcie postaci, co jest podstawą do awansowania w tym systemie. I teraz moje ulubione: walka przypomina tutaj grę w papier-kamień-nożyce. Gracze oraz MG zawczasu przygotowują sekwencje akcji (do wyboru: atak, finta, obrona, manewr), ujawniają swoje wybory drugiej stronie i po kolei rozpatrują, co się dzieje, przekładając rezultat na świat gry.

Drugim ciekawym zabiegiem jest podział na tury Mistrza Gry i tury Graczy. Podczas tych pierwszych właściwie gramy tak, jak zawsze, to też przeważająca część przygody. Natomiast tury Graczy następują na koniec każdej przygody. To jest moment, kiedy bohaterskie myszy mogą zasłużenie odpocząć, ale nie za darmo. W grze istnieje waluta, tyki, za którą można wykupić sobie testy w czasie tury Graczy lub pozbyć się negatywnych stanów. Tyki zdobywa się w nagrodę za wywoływanie na swojej postaci negatywnej strony jej cech, które normalnie dają dodatkowe korzyści podczas rzutów.

Są gry, które premiują konkretny styl grania jako drogę do możliwie najpełniejszego doświadczenia przy stole. „Mysia Straż” nie jest jedną z tych gier. System mówi, żeby pod koniec przygody przyznać graczom nagrody. Według zapisu w podręczniku, należy wyróżnić gracza, który najbardziej przysłużył się w danej misji, gracza, który ciągnie drużynę do przodu oraz gracza, który grą najlepiej oddaje swoją postać. Mnie to nieodmiennie urzeka.

Można wyciągnąć z powyższego parę wniosków, ja na przykład polecam taki: prędzej czy później każdy będzie chciał zagrać w „Mysią Straż” i dlatego warto mieć ją w swojej biblioteczce. Co więcej, to jest tak ładny podręcznik, że można kupić od razu dwa, żeby w razie czego jeden mieć na prezent.

Grę po polsku wydaje wydawnictwo „Factory of Ideas”

Grafiki pochodzą z komiksu „Mysia Straż” wydawanego po polsku przez wydawnictwo „Bum Projekt”

Żeby nie powtarzać się z zapowiedzią polskiego wydawcy (znajdziecie ją tutaj), Miasto Mgły jest grą, podczas której opowiadamy o diabłach w garniturach i wróżkach chrzestnych w dragu, które z własnej woli lub konieczności angażują się w tę jedną ważną dla nich sprawę. Miasto nie zna litości wobec takich ludzi, próbuje ich złamać i nieustannie podnosi stawki, a oni walczą dalej.

Podręcznik do Miasta Mgły mówi, że ten system jest filmowy i to w tak dobitny sposób, że , zatytułował rozdział „The Cinematography of the City”, ma też wielkie ramki z napisem „think cinematic”. Na 500 stronach słowo „cinematic” pojawia się 54 razy, a słowo „series”, które występuje tutaj zamiast „campaign” aż 271 razy. Mam nadzieję, że wierzycie liczbom i nie przerwiecie czytania w momencie, kiedy uznacie mój pomysł za szalony.

Zamierzam przekonać was, że można spędzić weekend na oglądaniu Netflixa i dowiedzieć się mnóstwo o klimacie Miasta Mgły, a nawet nauczyć się pisać scenariusze całych kampanii. Nie mogę zaoferować wam dyplomów ukończenia kursu, ale pomyślcie, że dzięki temu na premierę polskiego startera będziecie tak gotowi, jakbyście na początek roku szkolnego przyszli w wyprasowanej koszuli.

Wszystkie propozycje na liście są osadzone współcześnie. W podręczniku jest podanych pięć opcji szeroko pojętego wyglądu miasta. True noir, czyli czarno biały świat lat dwudziestych, z detektywem i jego prochowcem oraz odciskiem szminki na szklance po whisky. W neon noir jest podobnie, ale ponieważ mamy już lata osiemdziesiąte to przez szklankę przechodzi przefiltrowane światło neonu za oknem. Następnie przychodzi ponura rzeczywistość, więc wytrzymała szminka nie odbija się na szkle, a tropem w śledztwie jest relacja na Instagramie. W tym przypadku miasto nie ma nazwy ani dokładnie opisanego położenia, za to w kinach leci to samo, co w naszym świecie. Kolejną możliwością jest stworzenie generycznego miasta jak z komiksu, coś w stylu Metropolis, Star City albo Gotham. I wreszcie na koniec możemy po prostu wziąć istniejące miasto i zmienić je w Miasto Mgły, tak jak w komiksach Marvela mamy Nowy Jork Avengersów. Podręcznik bardzo szybko osieraca pierwsze dwie opcje, na dalszych stronach podając przykłady, które najłatwiej odnieść do wersji z rzeczywistością lub komiksem, a od biedy również z prawdziwym miejscem. Według takiego klucza dobrałam listę lektur.

Bodyguard (2018; BBC One)

W tym serialu gra Richard Madden i to tak gra, że potem już doskonale człowiek rozumie, dlaczego to idealny kandydat na następnego Bonda. Mnie by ten argument wystarczył, żeby pobiec i oglądać. Tak poza tym, to doskonały materiał, na którym można analizować jak działa siatka zależności w Mieście Mgły.

Tym razem w roli miasta występuje Londyn, choć pozbawiony ujęć na Pałac Buckingham. Tutaj miejsce nie gra tak ważnej roli jak w Daredevilu, na szali są ludzkie życia oraz trudne do zmierzenia bezpieczeństwo.

David Budd, weteran wojny w Afganistanie, otrzymuje wyróżnienie i awans za udaremnienie ataku terrorystycznego w pociągu pełnym cywili – zostaje ochroniarzem ministry spraw wewnętrznych Wielkiej Brytanii. Wraca tutaj motyw korytarza. Co prawda tym razem nikt w nim nie walczy, ale to nie zmniejsza napięcia, z jakim ogląda się serial. Ponieważ zadaniem głównego bohatera jest głównie stanie przed pokojami, gdzie odbywają się spotkania ważnych ludzi – to właśnie z korytarza obserwujemy intrygę.

Mam olbrzymią słabość do momentów, w których BBC wierzy w uwagę widza i jego zdolność do łączenia faktów. W „Bodyguardzie” nie uświadczymy scen, w których ktoś przychodzi oprzeć się o kominek i wyjaśnić, co się wydarzyło. Jest tutaj też niezwykle brytyjska atmosfera frustracji, bohater zostaje wrzucony między tryby potężnej maszyny i może się zdarzyć, że przejdzie przez nią nie zdoławszy nawet zarysować lakieru. Tak może się zdarzyć w Mieście Mgły, ponieważ to nie jest gra o walce ze złem. Zło pokonuje się o wiele łatwiej niż ludzi tak potężnych, że właściwie nie potrzebują już magii, żeby ich chroniła.

Jessica Jones (2015-2019; Netflix Originals)

To właśnie jest mój numer jeden. Szczególnie pierwszy sezon, który jest rewelacyjny.

Jessica Jones prowadzi prywatną agencję detektywistyczną, ma supermoce, beznadziejną relację z adopcyjną matką, a demon z jej przeszłości wraca żywy i tak przerażający, jak go zapamiętała. Spośród przytoczonych wyżej przykładów, w tym serialu prowadzona sprawa jest dla bohaterki najbardziej osobista. Jessica musi się zaangażować, ponieważ wszystko dotyczy jej to od samego początku, została wybrana przez Killgrave’a. W taki sam sposób Rifterzy w Mieście Mgły mogą przypisywać ludziom role. Achilles będzie szukał Patroklosa, Zła Królowa znajdzie Łowcę i uczyni swoim sługą. Nie zawsze spowoduje to przebudzenie w kimś kolejnego Mythos, czasami Małgosia polująca na Babę Jagę jest po prostu podpalaczką. (Szerszy ustęp o naturze Mythoi jest w dalszej części artykułu.)

Drugim fenomenalnie dobrym motywem w Jessice Jones jest świat ludzi obdarzonych mocą. Mimo że główna bohaterka obdarzona jest nadludzką siłą, staje się zupełnie bezbronna wobec Killgrave’a. Zdolność podtrzymania plecami sufitu nie ma wielkiego znaczenia. Przy Daredevilu wspominałam o tym, że w Mieście Mgły bohaterowie starają się obronić swoje ludzkie życie przed wpływem Mythos. Czasami jednak działa to również w drugą stronę: do sfery Mythos nagle wdzierają się ludzkie uczucia i słabości. Bohaterowie są zawsze jednocześnie i człowiekiem i mitem, nie ma przełącznika, który pozwala im wybrać tryb.

To już. Specjalnie obejrzałam o wiele więcej seriali i filmów, żeby upewnić się, że te cztery naprawdę wystarczą, żeby złapać klimat Miasta Mgły. Można podawać więcej przykładów, żeby wysycić układ i zmęczyć się gatunkiem, ale to ma zasadniczo niewiele sensu. Chętnym mogę polecić jeszcze „Chinatown”, po obejrzeniu którego wie się już wszystko o konwencji noir i właściwie nie pozostaje nic, jak tylko pójść i grać w Miasto Mgły.

Teraz, skoro wiecie już, czym jest Miasto Mgły, najwyższa pora skomplikować sprawy i opowiedzieć trochę o tym, czym ono nie jest. Poprzeczka musi być zawieszona wysoko, inaczej trudno jest pod nią przejść.

Parę razy przewinęło mi się przez facebooka stwierdzenie, że „Miasto Mgły to coś takiego jak/ coś dla fanów/ coś w klimacie The Wolf Among Us i Amerykańscy Bogowie”. Zważywszy na to, co napisałam akapit temu, wiecie już, że się nie zgodzę. Zrobię coś jeszcze gorszego od niezgodzenia się tak po prostu: moja odpowiedź brzmi „to zależy”.

„To zależy” jest jak swędzenie pod gipsem albo seler naciowy – to jedna z najbardziej irytujących rzeczy we wszechświecie. „To zależy” zazwyczaj zapowiada odpowiedź, po której człowiek rozumie jeszcze mniej. Pamiętacie, jak było z kotem i pudełkiem? No właśnie.

Amerykańscy Bogowie (2001; Neil Gaiman)

Orany, jak ja uwielbiam tę książkę! Jeśli jej nie czytaliście, to idźcie zrobić to teraz. A potem wróćcie i dokończcie ten artykuł. W zasadzie będziecie już wiedzieć, dlaczego nie można wziąć tego absolutnego cuda i przerobić na Miasto Mgły (oraz dlaczego należy to zrobić). Także poniżej ja przypomnę o co chodzi tym, którzy czytali to dawno, ale zdążyli trochę zapomnieć.

Zaczyna się od tego, że główny bohater, Cień, wychodzi z więzienia, po problemach komunikacyjnych wraca do domu i odkrywa, że jego życie legło w gruzach pięć minut wcześniej. Nie zostaje mu nic innego jak przyjąć ofertę pracy, którą w samolocie złożył mu pan Wednesday. Praca przeciągnie Cienia przez pół Stanów Zjednoczonych i sprawi, że mężczyzna znajdzie się w środku konfliktu między starymi a nowymi bogami.

Odnieśmy to teraz do Miasta Mgły. Po pierwsze, Amerykańscy Bogowie są historią drogi, natomiast w Mieście Mgły bohaterowie nigdy nie opuszczają tytułowego miasta. Nic nie trzyma ich tam fizycznie – ten system służy do opowiadania o mieście. Ono jest zawsze dodatkowym bohaterem historii, a nie zaledwie planszą, na której wszystko się rozgrywa. Jednocześnie Gaiman nie pisze reportażu o Ameryce. Da się podążyć śladami bohaterów i odwiedzić te same miejsca, co oni, ale to nie jest mapa drogowa. Perspektywa Gaimana jest bardzo bliska temu, co znamy z filmów, pełna znajomych kadrów z tym, co kojarzymy jako amerykańskie, praktycznie pocztówkowych widoków. Miasto Mgły jest podobną przestrzenią: patchworkiem tego, co już widzieliśmy i jedynym miejscem, które może przyjąć na siebie siłę zderzenia różnych porządków.

W Amerykańskich Bogach pojawiają się bogowie, którzy żyją od czasów starożytnych po współczesne. Chociaż używają pseudonimów, to pan Nancy jest tym samym Anansim, który zebrał całą mądrość świata do tykwy. Już wcześniej opisałam, jak to odbiega od założeń systemu, nie będę się powtarzać. Przeznaczę to miejsce, żeby poruszyć najważniejszą w kontekście Miasta Mgły rzecz, jaką znajdziemy w Amerykańskich Bogach.

Amerykańscy Bogowie to historia o historiach. Mam nadzieję, że posłuchaliście mnie osiemnaście zdań temu i przeczytaliście książkę, inaczej to, co napiszę zaraz nie będzie miało sensu. Kluczem do zrozumienia jak działają Mythoi w Mieście Mgły jest zrozumienie, dlaczego należało rzucić włócznią nad polem bitwy. Tak jak u Gaimana, w tej grze historie same się opowiadają, tym właśnie są Mythoi. Rozmawiając z graczami, zawsze używam stwierdzenia, że Rifterzy realizują swój mit. To najlepsze wyjaśnienie, jakie potrafię znaleźć, tłumacząc, w jaki sposób Mythoi popychają bohaterów Miasta Mgły do działania. Jeśli pamiętacie, o co chodzi z włócznią, macie w ręku klucz do zrozumienia całego systemu.

Miasto Mgły wyda po polsku Black Monk Games.

Wykorzystane grafiki pochodzą z materiałów promocyjnych udostępnianych przez Netflixa, TellTale Games oraz wydawnictwo Mag.